shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > LETURA DIÁRIA > DOMINGGO DE RAMOS NA PAIXÃO DO SENHOR

DOMINGGO DE RAMOS NA PAIXÃO DO SENHOR

ANO A

 

Premeira Leitura

Lia  housi Livro Profeta Isaías

Na’i, haraik tulun, atu ha’u ko’alia nu’udar escolante ida, hodi hatene tulun, ho lia fuan ida, ema sira be iha susar laran. Dadersán-dadersán, Nia loke ha’u tilun atu ha’u rona, hanesan escolante sira rona. Na’i Maromak loke ha’u tilun, ha’u la sees, ha’u la hakiduk. Ha’u see ha’u kotuk ba ema sira be baku ha’u; ha’u see ha’u hásan ba ema sira be fokit ha’u hasarahun; ha’u la subar oin ba lia aat no kabeén tásak. Na’i Maromak mai tulun ha’u, tan ne’e ha’u la móe. Ha’u halo ha’u oin to’os hanesan fatuk, ha’u hatene katak ha’u sei la hein leet.

Maromak Futar Lia

 

Salmo Responsorial.                                                                       Sal 21 (22), 8-9,17-18ª,19-20,23-24

Refrão: Ha’u nia Maromak, Ha’u nia Maromak,

Tan sá hewai Ha’u? Repete-se

Sira be haré ha’u, hamóe ha’u

Sira biu, hodi doko ulun:

“Nia fiar iha nia Na’i, Na’i ne’e sadia nia ba!

Sadia nia, tan hakarak nia diak! Refrão

 

Asu lubun boot hale’u ha’u,

Ema aat lubun hadulas ha’u.

Sira hedi borus, Ha’u lima no ani

Ha’u bele sura ha’u ruin tomak. Refrão

 

Sira les fahe ha’u unuk ba sira,

Sira haré Ha’u tais atu monu ba sê.

Maibé, Na’i, Ita keta hadook An housi Ha’u;

ho kbiit, mai sadia Ha’u. Refrão

 

Ita naran Ha’u sei haklaken, ba maun alin sira,

Ha’u sei hahi ita iha ema sira leet.

Imi be ta’uk Na’i, hahi Nia ba,

Jacob oan sira hotu, imi fó gloria ba Nia,

Israel oan sira hotu, hanai Nia ba. Refrão

 

Segunda Leitura

Lia housi São Paulo nia surat

ba sarani iha Filipo:

Maun-alin Sira: Jesus Cristo maski Maromak lós, Nia la hatudu Nia íilas nu’udar Maromak, maibé, Nia haraik an nu’udar atan, hodi mosu mai nu’udar mane lós. Nu’udar Mane lós, Nia haraik-An liu atan, Wainhira nia halo tuir de’it to’o mate, hodi mate iha cruz! Tamba ne’e, Maromak hahí Nia, hodi haraik naran boot ida ba Nia, naran ida boot liu hot-hotu iha raik laran. Tan ne’e, ema hot-hotu rona tiha Jesus nia naran, sei tuku tur hana’i Nia iha lalehan, ka iha rai-klaran laran ka iha imferno laran! Nune’e mak povo hotu sei hatene katak Jesus Cristo mak Na’i, hodi fó Glória ba Aman Maromak.

Maromak Futar Lia

 

Aclamação                                                                                                                                       (Flp. 2, 8-9) 

Refrão  : Liu rai glória rohan Laek, Ami hahi Ita. Repete-se

 Cristo halo tuir de’t to’o mate, mate iha cruz

Tan ne’e, Maromak hahi Nia,

Hodi fó naran ida  ba Nia,

Boot liu naran houtu. Refrão

 

Evangelho (Forma longa)                                                                                                 Mt. 26, 14-24. 66

@            Na’in Jesus Cristo nia Evangelho  nu’udar São Mateus haktuir :

N : Iha tempo nebá, Escolante na’in sanulu resin rua ne’e ida, naran Judas Iscariotes, ba futu-lia ho     sacerdotes bo’ot sira, hodi dehan :

R : “Imi hakarak fó sá mai ha’u, atu ha’u bele fó Jesus ba imi” ?

N : Sira hakotu lia fó osan-mutin tolunulu ba nia. Houri loron ne’e, Judas buka fatin atu saran Jejus. Iha loron uluk Ázimos nian, Escolante sira  ba hasouru  Jejus hodi dehan :

R : Ita hakarak ami ba hadi’a sasán iha nebè, atu ita han Páscoa?

N : Jesus dehan :

J : Imi ba hasouru ema ida iha cidade, hodi dehan ba nia : “Ha’u nia loron besik ona.

Ha’u sei han Páscoa iha ó nia uman, hamutuk ho Ha’u nia Escolante sira!”

N : Escolante sira halo tuir nu’udar Jejus haruka, hodi hadi’a Páscoa. Loron monu tiha, Jesus ho Escolante nain sanulu resin rua tur iha mesa. Sira han daudaun, Jesus dehan:

J : Ha’u dehan liálos ba imi: Imi ne’e ida sei saran Ha’u ba mate.

N : Ho laran susar teb-tebes, Sira ida-idak husu ba Nia:

R : Ha’u karik, Na’i?”

N : Jesus hatán :

J : Ida nebé hatama liman hamutuk ho Ha’u iha Bikan, nia mak sei saran Ha’u. Mane-maksoyn bá ona mak ne’e, nu’udar hakerek nanis ona ba Nia. Maibé susar ba ida nebé saran Mane-Maksoyn ba mate. Ema ne’e la moris karik, kala dia’k liu.

N : Judas ida nebé atu saran Nia, Ko’alia hodi dehan :

R : “Keta ha’u karik Mestre?”

N : Jesus dehan ba nia:

J : “Hanesan ó dehan.”

N : Sira han daudaun, Jesus kaer pão, halo oração fo bensa, silu fahe ba Escolante sira dehan:

J : Simu bá hodi han: “NE’E HA’U NIA ISIN.”

N : Hafoin, Nia foti kalis ida, fó tiha agradece, fó ba sira, hodi dehan:

J : “Imi hotu hemu bá, bása ne’e HA’U NIA RAN, RAN MORUK NIAN, sei nakfakar hodi kasu ema lubun nia salan. Ha’u dehan ba imi atak: Ha’u sei la hemu tan housi uvas fuan, to’o loron nebé Ha’u sei hemu hamutuk ho imi, tua foun, iha Ha’u Aman nia Reino.”

N : Sira hananu tiha salmo, sira la’o ba foho Oliveira. Jesus dehan:

J : “Ohin kalan, tan Ha’u, Imi hotu monu koi-kois basá, hakerek nanis: Ha’u sei hakanek bibi-atan, bibi sira sei halai namkari. Maibé, moris hias tiha housi mate, Ha’u sei ba uluk hein imi iha Galileia.”

N : Pedro hatán netik, dehan:

R : “Maski, tamba ita, hotu-hotu sei monu, ha’u sei la monu.”

N : Jesus dehan ba nia:

J : “Ha’u dehan lialós ba ó: Ohin kalan duni, molok manu kokorek, ó sei bosok dala tolu katak ó la hatene Ha’u!”

N : Pedro hatán:

R : “Maske ha’u mate ho Ita, ha’u sei la bosok katak ha’u la hatene Ita.”

N : Escolante sira seluk mos dehan hotu hanesan ne’e. Jesus ho sira to’o iha toos ida naran Getsémani. Nia dehan ba Escolante sira:

J : “Imi hela iha ne’e, Wainhira Ha’u ba nebá, atu reza.”

N : Nia lori Pedro ho Zebedeu nia oan mane na’in rua, ho neon nakraik no laran susar, Nia dehan ba sira:

J : “Ha’u laran susar teb-tebes, besik mate. Imi hela iha ne’e, hodi hadér ho Ha’u.”

N : La’o oituan ba oin, Nia taka oin ba rai, hodi harohan nune’e:

J : “Ha’u Aman, Bele karik, hadook tiha kalis ne’e housi Ha’u. Maibé, la bele halo tuir Ha’u nia hakarak; halo tuir Ita nia hakarak.”

N : Hafoin, Nia fila ba Escolante sira, hodi hetan sira toba hela. Nia dehan ba Pedro :

J : “Nune’e fali, imi la bele hadér ho Ha’u oras ida nia laran? Hadér; halo oração, atu imi keta monu ba babeur. Espírito hein hela de’it, maibé, isin kbiit laek.”

N : Nia hadook-An dala ida tan, hodi harohan nune’e:

J : “Ha’u Aman, Kalis ne’e la liu, molok Ha’u la dauk hemu, ne’e sá halo tuir Ita nia hakarak ba!”

N : Fila fali mai, nia hetan sira toba hela, basá, sira dukur la terus Nia husik hela sira, hadook-An hias ba sorin, hodi harohan teni bad ala-tolu, dehan hikas lia-fuan sira uluk; hafoin, ba hasouru fali sira, dehan ba sira:

J : “Oras ne’e imi toba ba, hamahan-an ba! Oras to’o ona, atu ema saran Mane-Maksoyn ba maksalak sira liman. Hamriik ita la’o! Ida nebé atu saran Ha’u, mai ona.”

N : Jesus sei ko’alia hela, sira na’in sanulu resin rua ne’e ida, naran Judas, to’o daudaun ho ema lubun boot, kaer surik ho ai-donan; mai housi sacerdotes boot ho povo nia, katuas sira nia haruka. Ida nebé atu saran Nia, Futu-lia ho sira seluk nune’e“ Ida nebé ha’u re’in, Nia mak ne’e; imi kaer Nia.

R : “Ida nebé ha’u re’in, Nia mak ne’e; imi kaer Nia.

N : Hakbesik tiha ba Jesus, dehan:

R : “Adeus, Mestre!”

N : Nia re’in Jesus, Jesus dehan ba nia:

J : “Belun, halo ona nebé ó mai atu halo!”

N : Sira hakat ba oin, hodi kaer Jesus. Sira ida be hamutuk ho Jesus ne’e, losu nia surik hodi tesi sacerdote boot nia atan nia tilun tahan sorin balun. Jesus haksi’ak nia, dehan:

J : “Hatama surik ba nia knuan; Basá, ema hotu nebé losu surik, sei mate ho surik.

Ó hanoin katak Ha’u la bele husu ba Ha’u Amam, atu Nia tau kedas iha Ha’u nia oin, Anjo companhia sanulu resin rua? Maibé, oin sá, atu halo tuir Escritura Nebé dehan nanis katak sei sai nune’e?”

N : Jesus dehan ba ema lubun ne’e:

J : “Imi mai ho surik ho ai-donan atu kaer Ha’u, hanesan fali imi kaer áhu-na’in ida? imi la kaer Ha’u! Buat hirak ne’e hotu mosu, atu halo tuir buat hirak nebé, profeta sira hakerek.

N : Escolante sira halai hotu, husik Nia mesak. Sira nebé kaer Jesus, lori Nia ba hasouru sacerdote boot Caifás; ema escriba no katuas sira halibur hotu iha nebá. Pedro la’o tuir Nia housi dook. To’o tiha sacerdote boot nia kadunan, nia ba tur hamutuk ho guarda sira, atu hare buat ne’e sai oin sá. Sacerdote boot sira ho Sinédrio tomak buka lia sasin bosok ida hasouro Jesus, atu oho Nia; maibé, sira la hetan, maski mosu duni sasin bosok barak. Ikus mai, ema na’in rua mosu mai, hodi dehan:

R : “Ema ne’e dehan: Ha’u sobu tiha Maromak nia Uma Kreda hodi bele harí fali iha loron tolu nia laran.”

N : Sacerdote boot hamriik husu ba Jesus:

R : Ó la hatán buat ida? Sira dehan sá ida hasouro Ó?”

N : Jesus nonok hela. Sacerdote boot dehan ba Nia:

R : “Hodi Maromak moris, ha’u husu ba Ó atu dehan sai hodi jura katak Ó Messias, Maromak Oan!”

N : Jesus simu dehan:

J : “Nu’udar ó hateten. Ha’u mos dehan ba imi. Imi sei haré Mane-Maksoyn tur Iha Ida nebé be hotu-hotu Nia sorin kuanan, tun mai husi kalohan leten.

N : Sacerdote boot lés hatais, hodi dehan:

R : “Nia hateten aat Maromak! Ita buka tan sasin atu halo sà ida? Imi foin rona daudaun Nia foin hateten at Maromak. Imi hanoin oin sà?

N : Sira hatán:

R : “Nia sei mate?

N : Sira tafui ba nia oin, sira tuku Nia. Sira seluk basa Nia, hodi dehan:

R : “Siik to’ok, Messias? Sê mak baku ó?

N : Pedro iha hela uma oin, Atan feto ida besik ba nia, hodi dehan:

R : “Ò mos hamutuk ho Jejus Galileu.”

N : Maibè, nia dehan tiha katak lae, iha ema hotu nia oin.

R : “Ha’u la hatene ó dehan sá ida mak ne’e?

N : Nai hamriik la’o ba odamatan boot, Atan feto seluk haré kona nia, dehan ba ema sira nebá:

R : “Ema ne’e hamutuk ho Jejus Nazarè?

N : Nia dehan teni katak lae, hodi dehan:

R : “Ha’u la hatene ema ne’e.”

N : La kleur, ema sira be iha nebá, hakbesik ba Pedro, hodi dehan:

R : “Lós duni, ó mos sira nian. Ó nia koalia ne’e duni hatudu.”

N : Nia hahu hotar, hodi dehan:

R : “Ha’u la hatene ema ne’e.”

N : Manu ida kokorek kedas. Pedro hanoin kona ba lia-fuan hirak Jejus dehan: “Molok manu ida kokorek, ó sei dehan ba dala tolu katak ó la hatene Ha’u.” Pedro sai ba liur, tanis ho laran moras teb-tebes. To’o tiha dader, Sacerdote boot sira ho povo nia katuas sira hotu, buka lia hasouru Jejus, atu oho Nia. sira futu tiha Nia, hodi lori Nia ba Governador Pilatos. Judas ne’ebe saran Jejus, hare ema atu oho Jejus, nia laran susar, nia kaer osan-mutin tolunulu ne’e ba fó hikas ba sacerdote boot sira, hodi dehan:

R : “Ha’u sala, basá, ha’u saran Ema liman mós.”

N : Sira hatán:

R : “Ami iha buat ruma? Ida ne’e ó mak hatene!”

N : Nia kaer osan, tuda ba Tempo laran, hafoin, nia ba tara-an. Sacerdote boot sira, hili tiha osan ne’e, dehan:

R : “Ne’e la tau iha osan fatin; basá ran nia folin.”

N : Sira hanoin didi’ak tiha, ho osan ne’e, sira sosa Oleiro nia rain, atu halo rate ba ema la’o-rai sira. Tan ne’e, to’o ohin loron, sei bolu nafatin rai ne’e, “Rai ran nian.” Ne’e sai tuir lia nebé Profeta Jeremias haklaken, dehan: “Sira kaer osan-mutin tolunulu osan nebé sira hanoin katak to’o, atu sosa ida nebé Israel oan sira hatudu foin sira sosa tiha Olieiro nia rain, nu’udar Na’i dehan mai Ha’u.” Hafoin, Jesus mosu ba Governador nia oin, governador husu ba Nia:

R : “Ó, Judeu sira nia Liurai?”

N : Jesus hatán:

J : “Nu’udar ó hateten.”

N : Sacerdote boot sira ho katuas sira husu ba Nia, Nia la hatán buat ida. Pilatos dehan ba Nia:

R : “Ó la rona buat hirak nebé ema hateten hasouru Ó?”

N : Maibé Jesus la hatán buat ida, hodi halo governador sai hakfodak teb-tebes. Tuir lisan, iha Festa Páscoa, governador hasai dadur ida nebé ema lubun husu. Iha tempo ne’e, iha dadur ida nebé ema hotu hatene, naran barrabás. Halibur tiha sira, Pilatos husu:

R : “imi hakarak ha’u husik tiha sê? Barrabás, ka Jesus nebé ema hanaran Messias?”

N : Basá, nia hatene katak sira saran Jesus, tan laran moras, nia tur iha Tribunal, nia fén haruka dehan ba nia:

R : “Ó keta halo buat ida ba ema liman mós ne’e; tamba Nia, ohin ha’u mehi aat teb-tebes.”

N : Maibé, sacerdote boot sira no katuas sira, tau lia ba ema lubun ne’e, atu husu Barrabás, hodi saran Jesus ba mate. Governador husu ba sira:

R : “Sira na’in rua ne’e, imi hakarak ha’u husik lós ida nebé?

N : Sira hatán:

R : “Barrábas,”

N : Pilatos dehan fali:

R : “Ha’u sei halo lós sá ba Jesus, nebé bolu katak Messias.”

N : Sira hotu hatán:

R : “Hedi ba cruz,”

N : Pilatos husu hikas:

R : “Maibé, Nia halo aat sá ida?”

N : Sira hakilar liu tan:

R : “Hedi Nia ba cruz.”

N : “Pilatus husu hikas:

R : “Maibé, Nia halo aat sá ida?”

N : “Sira hakilar liu tan:

R : Hedi Nia ba cruz.

N : Haré ba katak la bele halo buat ida, maibé, ema hola ba lia, Pilatos husu wé hodi fase liman iha ema lubun nia oin, dehan:

R : “Ha’u liman mós kona ba ema ne’e nia ran. Lia ne’e ho imi.”

N : Povo tomak hatán:

R : “Nia ran todan monu mai ami no ba ami nia oan sira leten.”

N : Tan ne’e, nia husik Barrabás. haruka baku tiha, nia fó Jesus ba sira atu hedi ba cruz. Governador nia soldado sira lori Jesus ba pretório, hafoin sira halo soldado tomak hale’u Nia. Hasai tiha Nia unuk, sira taka Nia ho hena mean ida, sira leu ai-tarak hodi tau iha nia ulun. Sira halo Nia kaer onu ida iha liman lós. Sira hakneak iha Nia oin, hamoe Nia, hodi dehan:

R : “Na’i Liurai Judeu sira nian.”

N : Hafoin, sira tafui ba Nia, sira kaer onu ne’e hodi baku ba Nia ulun. Hamoe tiha Nia, sira hasai fali hena mean, hodi fo hatais fali Nia unuk. Hafoin sira lori Nia atu ba hedi ba cruz. Sira sai daudaun, sira hasouru ema ida housi Cirene, naran Simão; sira haruka nia lori Jesus nia cruz. To’o iha fatin ida naran Gólgota, katak, fatin “Ulun-ruin fatin” sira fó tua kahur ho na’an horum ba Nia atu hemu. Maibé, Jesus koko tiha, lakohi hemu. Hedi tiha Nia ba cruz, sira koko sorti, hodi fahe Nia hatais ba malu. Hafoin, sira tur iha nebá hodi hein Nia. Sira tau iha Nia ulun leten, buat hakerek ida, hodi dehan, tan sá Nia mate: “Ida ne’e JESUS, judeus sira nia Liurai.” Hamutuk ho Nia, ema hedi mos iha cruz, ahu-na’in, na’in rua, ida iha kuanan, ida seluk iha karuk. Ema sira be la’o liu, hateten aat Nia, doko ulun hodi dehan:

R : “Ó bele sobu Uma Creda, hafoin haríi hias iha loron tolu, Ó Maromak Oan sá, soy Ó-an rasik, tun housi cruz mai.”

N : Sacedote boot sira mos, ho escriba sira no katuas sira, hamoe Nia, hodi dehan:

R : “Nia Soy ema Seluk; la bele soy Nia an rasik. Nia Isarael nia Liurai! Tun housi cruz, atu ita bele fiar Nia. Nia fiar metin Maromak! Maromak hadomi tebes Nia, sadia Nia oras ne’e; basá, Nia dehan: ‘Hau Maromak oan.

N : Ahu nain sira nebé hedi mos ho Nia iha cruz, hateten hotu nia. Liu tiha loron fahe rua, rai hotu nakukun to’o tuku tolu loro kraik. Iha tuku tolu loro kraik, Jesus hateten ho lian maka’as:

J : “Eli, Eli,  Sabachthani

N : Katak, Ha’u nia Maromak, Ha’u nia Maromak, Tan sá husik Ha’u mesak? Sira balun nebé iha oin, rona tiha ne’e, dehan:

R : “Nia bolu Elias.”

N : Sira ida halai kedas, ba kaer hena ida, habokon ba tua sin, tau iha fafulu ida, lolo ba Nia atu hemu. Maibé, sira seluk dehan:

R : Husik ba! Ita hare to’ok, Keta Elias mai bolu Nia karik.”

N : Jesus Hakilar maka’as dala ida tan, husik Íis. Teki -tekil Templo nia kakuluk nakfera ba rua housi leten to’o kraik; rai nakdoko, fatuk sira nakfera tan an. Rate sira nakloke. Santo barak nebé mate tiha ona sira nia isin moris hias fali. Jesus Moris hias tiha, sira sai husi rate, tama iha cidade Santa, hodi mosu ba ema barak. Centurião ho ema sira nebe hamutuk ho nia, hodi hein Jesus, haré rai nakdoko, ho buat hirak nebé mosu, sira ta’uk hodi dehan:

R : “Los duni! Nia Maromak Oan.”

N : Feto barak iha nebá, hateke de’it housi dook; sira nebé tuir Jesus housi Galileia, atu tulun nia. Iha sira leet, Maria Magdala, Maria, Tiago ho José sira nia inan, no Zebedeu nia oan sira nia Inan, Iha loro-kraik, ema riku ida mai housi Arimateia, naran José, Nia Mos Jesus nia Escolante ida. Nia ba Koalia ho Pilatos, hodi husu Jesus nia Isin. Pilatos haruka fó. José kaer isin ne’e, falun ho lensol  mós ida, tau iha rai kuak foun ida, nebé nia haruka ke’e ba nia-an, iha fatuk. Hafoin, nia duir fatuk boot ida ba odamatan, nia ba ona. Maibé,  Maria Magdala ho Maria ida seluk, tur hela iha rate oin. Loron ida tuir kedas, loron tuir hadi’a sasán nian, sacerdote boot sira ho fariseu sira ba dehan ba Pilatos:

R : “Na’i, ami hanoin kona ba ema aat ne’e, Wainhira sei moris dehan: “liu tiha loro tolu, Ha’u sei moris hias.” Tan ne’e, ita haruka ema hein didiak rate ne;e too loron tolu; keta halo, Escolante sira mai na’ok tiha Nia, hafoin dehan ba povo: Nia Moris hias housi mate. “Lia bosok ida ikus ne’e sai aat liu fali ida uluk.

N : Pilatos hatán ba sira :

R : “Guarda sira mak ne’e, haruka sira hein metin, nu’udar imi hateten.”

N : Sira ba hein metin rate ne’e: Sira taka metin fatuk, hodi tau guarda hein.

Lia Maksoyn.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *