shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > REFLEXÃO > REFLEXÃO & LEITURA DOMINGO COMUM XXXIII/Ano A/2017

REFLEXÃO & LEITURA DOMINGO COMUM XXXIII/Ano A/2017

Primeira Leitura                                                 Prov. 31, 10-13. 19-20. 30-31

Lia housi Livro Provérbio

Sê mak bele hetan feto ida hahalok di’ak? Nia kmook liu murak sira! Nia la’en tau laran metin ba nia, basá, buat di’ak la susar. Nia fo moris ksolok de’it ba nia káben, la fo susar iha nia moris tomak. Nia buka bibi-malae fulun ho kábaas, nia liman kaer knar ho ksolok. Nia liman kaer klalai, nia liman fuan ti’i sasular. Lolo liman ba ema susar, loke liman ba ema ki’ak. Buat nebé furak bele bosok, buat nebé kmook folin laek; feto nebé hamta’uk Maromak ita bele hahí nia. Fo netik nia kolen sorin ba nia; buat nebé nia halo hahí nia iha cidade odamatan.

 

Salmo Responsorial                                                                                                                                                                 Sal. 127 (128), 1-2. 3. 4-5

Refrão : Rahun-di’ak ba ida nebé tuir Maromak nia dalan!!! Repete-se

Rahun-di’ak ba ida nebé hamta’uk Maromak

hodi tuir Na’i nia dalan!

Nia sei han nia kolen,

di’ak no ksolok hela ho nia. Refrao

 

Nia káben hanesan uvas naburas nafatin

iha nia uma laran.

Nia oan sira hanesan oliveira nia tuban,

hadulas nia mesa. Refrao

 

Ne’e bença ba ema nebé hamta’uk Maromak,

Na’i sei hahí nia housi Sião.

Nia sei haré Jerusalém nia di’ak

iha nia moris tomak! Refrao

 

Segunda Leitura                                                                                                                                                                                            1 Tes. 5. 1-6

Lia housi São Paulo nia surat ba sarani sira iha                                                                     

Maun alin sira: Kona ba tempo no loron nebé Na’i atu mai iha dala ikus, lalikan ha’u atu hakerek ba imi. Imi rasik hatene nanis katak Na’i sei mai, hanesan áhu-na’in ida. Wainhira ema aat dehan: “Dame no hakmatek,” ida ne’e, susar no aat sei monu iha sira leten, hanesan terus nebé feto hetan molok atu tur-áhi; susar ne’e sei kona duni sira. Maibé, maun alin sira, imi la la’o iha nakukun, atu loron ne’e toman imi hanesan na’ok-ten ida, tan imi naroman nia oan, loron nia oan. Ita laós nakukun no kalan sira oan. Tan ne’e, ita keta toba hanesan ema seluk; ita la’o ho neon moris hodi hatene ukun an rasik.

Aclamação                                                                                                                                                                                                               Lc. 21, 28

Refrão : Aleluia, Aleluia!!! Repete-se

Foti ulun hodi haré mai,

Tan imi nia Maksoyn besik ona. Refrão

 

Evangelho                                                                                                                                                                                                           Mt. 25, 14-30

Na’i Jesus Cristo nia Evangelho nu’udar São Mateus haktuir Mt. 25, 14-30

Iha tempo nebá, Jesus dehan ba Escolante sira aiknanoik ida ne’e: “Ema ida molok atu la’o ba dook, bolu nia atan sira, hodi fo hela nia riku ba sira. Nia fo osan mutin lima ba ida, ba ida seluk fo rua, ba ida seluk tan fo deit ida, tuir ida-idak nia kbiit. Hafoin, nia ba ona. Ida nebé simu lima ba fila liman hodi hetan fali funan lima. Ida nebé simu rua mos ba fila liman hodi hetan fali funan rua. Maibé, ida nebé simu de’it ida, nia ba ke’e rai hodi hakoi tiha nia na’in nia osan. Kleur tiha, atan sira nia na’in to’o mai, hodi ba sisi tusan ho sira. Ida nebé simu osan mutin lima hakbesik hodi fo tan funan lima, dehan: ‘Na’i, ita fo hela osan lima mai ha’u; lima ne’e, nia funan nebé ha’u manán!’ Na’i hatán ba nia: ‘Di’ak, atan di’ak! Tan ó di’ak iha buat witoan, ha’u sei tau ó iha buat wa’in nia oin. Mai haksolok hamutuk ho ha’u!’ Hakbesik mos ida nebé simu rua, dehan: ‘Na’i, ita fo rua mai ha’u. Rua ne’e nia funan nebé ha’u manán!’ Na’i hatán ba nia: ‘Di’ak, atan di’ak! Tan ó di’ak iha buat witoan, ha’u sei tau ó iha buat wa’in nia oin. Mai haksolok hamutuk ho ha’u!’ Hakbesik mos ida nebé simu ida de’it, dehan: ‘Na’i, ha’u hatene katak ita ema maka’as: Ita sohi fuan iha nebé ita la kuda, ku’u fuan iha nebé ita la tau. Ha’u ta’uk, ba subar tiha osan ne’e iha rai. Buat nebé ita nian, mak ne’e.’ Na’i hatán ba nia: ‘Atan aat, baruk-ten! Ó hatene katak sohi iha nebé ha’u la kuda, ha’u ku’u iha nebé la tau. Ne’e duni, ó bele tau osan ne’e iha banco, molok ha’u fila mai, bele iha ona funan! Hasai osan nebé iha nia hodi fo ba ida nebé iha sanulu. Tan, ema iha ona, sei fo tan, hodi hetan wa’in liu; maibé, ida nebé la iha, sei hasai tiha nia sasán hotu. Oras ne’e, lori atan aat ne’e hodi ba soe iha nakukun laran! Iha nebá, ema sei tanis, sei halerik.”

 

MENSAJEN 

“Aikanoik talentu sira-nian” haktuir kona-nba “na’i” ida ne’ebé halo viajen no husik nia soin iha atan sira nia liman. Ba ida, nia husik talentu lima, ba seluk rua no ida fali talentu ida. Bainhira fila, nia bolu atan sira no husu konta kona-ba jestaun talentu sira-nian. Na’in rua uluk halo funan totál ne’ebé sira simu dala rua; maibé ida ikus subar didi’ak tiha talentu ne’ebé konfia ba nia, basá nia koñese “na’i” nia ezijénsia no ta’uk. “Na’i” hahí atan rua ne’ebé halo funan no kritika maka’as atan ida ikus no kondena nia. Provavelmente aikanoik ne’e iha Jezús nia ibun, mak “aikanoik Reinu nian” . Na’i ne’ebé ezijente mak Maromak, ne’ebé reklama lealdade tomak ba Nia no la aseita moris hakfudik no situasaun akomodasaun no baruk-teen nian. Atan sira ne’ebé Nia konfia valór sira Reinu nian tenke simu nia don sira no halo sai funan, atu Reinu sai realidade ida. Iha Reinu, ema ne’ebé kompromete tenke kompromete an tomak, se la’e la’e duni.  Hafoin, Mateus foti aikanoik hanesan no tau iha kontestu seluk: Na’i Jezús ne’ebé mai, iha finál tempu sira-nian… Na’i nia mai mak serteza ida; no bainhira Nia fila hikas, nia sei tesi lia ba ema tuir komportamentu ne’ebé sira asume durante ninia auzénsia/laiha. Iha aikanoik nia versaun ida-ne’e, “na’i” mak Jezús ne’ebé, molok husik mundu ne’e, entrega soin importante ba nia “atan sira” (dixípulu sira). “Soin sira” mak don ne’ebé Maromak, liuhusi Jezús, oferese ba ema sira – Maromak nia Liafuan, valór Evanjellu nian, domin ne’ebé sai servisu ba maun no biin-alin sira no ne’ebé fó an to’o mate, partilla no servisu, laran-sadia no fraternidade, karizma no ministériu sira ne’ebé tulun atu harii komunidade Reinu nian… Dixípulu sira Jezús nian mak depozitáriu “soin” sira-ne’e nian. Kestaun mak ida-ne’e: oinsá mak tenke uza “soin” sira-ne’e? Tenke fó funan/fuan, eh tenke rai didi’ak hodi hakoi subar tiha? Jezús nia dixípulu tanba ta’uk, komodizmu, dezinterese – bele husik atu soin sira-ne’e la fó fuan? Iha perspetiva ita-nia aikanoik nian, “soin” sira ne’ebé Jezús husik ba ninia dixípulu sira tenke fó fuan. Aikanoik aprezenta nu’udar modelu, atan na’in rua ne’ebé hatudu interese, ne’ebé preokupa atu la husik paradu “na’i” nia don sira, ne’ebé halo investimentu sira, ne’ebé la akomoda an no la husik sira-nia an paraliza tanba baruk, rotina, eh ta’uk. Husi sorin seluk, aikanoik kondena maka’as atan ne’ebé entrega fali soin sira nia simu hodi la halo buat ida. Nia ta’uk no tan ne’e, nia la ariska nia an; maibé nia la hasai de’it funan husi soin sira-ne’e, maibé mós impede atu “na’i” nia soin sira bele hamosu moris foun. Liuhusi aikanoik ida-ne’e, Mateus ezorta ninia komunidade iha sentidu atu sai alerta no vijilante, hodi la husik komodizmu no rotina manán sira. Haluha kompromisu sira asume ho Jezús no ho Reinu, husik responsabilidade sira, rai iha gaveta Maromak nia don sira, aseita ho modu pasivu atu mundu harii an ho valór sira ne’ebé la’ós Jezús nian, hela iha pasividade no komodizmu, signifika halakon maluk sira, Kreda no mundu nia direitu ba funan/fuan sira. Jezús nia dixípulu labele hein Na’i ho liman foti sa’e no matan fihir lalehan, hodi la interese ba problema sira mundu nian no preokupa atu la hafoer an ho kestaun sira mundu nian… Jezús nia dixípulu hein Na’i hodi envolve no haka’as an ho profundidade iha mundu, serbisu atu fahe ba ema hotu, nia maun no biin-alin sira Maromak nia “soin” sira no harii Reinu.

 

Hanoin kona ba ó rasik nia fiar: 

Evanjéliu ohin nian dehan mai ita kona ba fetorán na’in sanulu, lima matenek no na’in lima beik. Fetorán beik na’in lima la hanoin ba loron oin nian lori deit sira nia ahi oan no la lori mina.  Fetorán matenek na’in lima, sira hateke ba loron oin nian, sira lori mina natón hodi sira nia ahi oan lakan nafatin.  Bele kompara fetorán beik sira ho ema sira nebé moris deit ba loron ohin nian no la hanoin ba buat nebé bele mosu tanbá sira nia hahalok.  Sira nia hahalok ‘ha’u la importa’ hatudu katak sira la hanoin ba oinsá sira nia hahalok ne’e bele afeta ema seluk no mós sira an rasik. Fetorán matenek sira hanesan ho ema nebé hatudu sira preokupa ho ema seluk.  Sira moris sira nia moris loro-loron nian hanoin ba oinsá mak sira nia hahalok ohin loron nian bele afeta sira nia futuru no ema seluk nian.  Hahalok rua ne’e hatudu ita nia relasaun ho Maromak.  Hahalok ‘ha’u la preokupa’ hatudu egoísmu no husik ita nia relasaun ho Maromak mate uitoan uitoan hanesan ahi oan mate tanbá la iha mina.  Hahalok ‘ha’u preokupa’ hatudu ita nia hakaran atu halo ita nia relasaun ho Maromak moris nafatin.  Ne’e involve matenek no hahisi nafatin mina ba ahi oan. Ita nia hahalok loro-loron nian sai hanesan oportunidade ida mai ita atu haree Maromak iha ema nebé ita hasouru.  Hosi hatudu ita nia domin ba Maromak no ba ema seluk, ita husik ahi iha ita nia laran nabilan ba Maromak nia glória.  Evanjéliu ohin nian istória fó hanoin ita atu prepara an. Sai ema matenek bele difísil no fásil ba sai beik.  Prémiu matenek nian mak festa kazamentu – Maromak nia Reinu, no beik sira sei hela ba kotuk.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *