shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > REFLEXÃO > Leitura & Reflexão IV Domingo Advento

Leitura & Reflexão IV Domingo Advento

Primeira Leitura                                                                                                                                                                    2 Sam. 7, 1-5, 8b-11, 16

Lia housi Livro Profeta Samuel

David horik iha nia uma, Na’i haraik tulun, nia moris hakmatek iha funu-baluk sira hotu nia leet. Liurai dehan ba Profeta Natã: “Ó haré, ha’u hela iha uma ida, halo ho ai Cedro, maibé, Maromak nia aibalun (Arca) horik iha takabaluk ida nia ókos”. Natã hatán ba liurai: “Halo buat nebé ó fuan husu ba ó, basá, Na’i hamutuk ho ó”. Maibé, iha kalan ne’e duni, Na’i lia tun ba Natã, dehan: “Ó ba dehan ba Ha’u atan David; Na’i ko’alia nune’e: Ó mak sei halo kadunan ida mai Ha’u, atu Ha’u horik ba? … Ha’u hasai ó housi rai balada han fatin, housi balada atan, atu ó sai Ha’u povo Israel nia ulun. Ha’u hamutuk nafatin ho ó, iha fatin hotu nebé ó la’o, hodi halakon housi ó oin, ó nia funu-baluk sira hotu. Ha’u sei halo ó naran, sai naran boot ida hanesan rai nia boot sira naran. Ha’u sei fihir fatin ida, atu ha’u nia povo horik ba. Nia sei la hetan tan susar, ema áat sira sei la hanehan tan nia hanesan uluk, wainhira Ha’u tau juiz sira iha Ha’u nia povo Israel nia oin. Ha’u sei halo ó moris hakmatek iha ó funu-baluk sira hotu oin; Na’i dehan katak, Nia sei halo uma ida ba ó. Ó uman no ó ukun, iha nafatin Ha’u oin. Ó nia trono metin nafatin tinan ba tinan”.

Maromak Futar lia.

 

Salmo Responsorial                                                                                                                                                             Sal. 88 (89) 2-3, 4-5, 27, 29

Refrão : Na’i, ha’u sei hananu Ita laran luak tinan ba tinan!!! Repete-se

Ha’u sei hananu tinan ba tinan Na’i laran luak,

oan ba bei-oan, ha’u sei haklaken Nia di’ak

Na’i dehan: “Graça harí tinan ba tinan,

laran mós metin iha lalehan. Refrão

 

Ha’u halo moruk ida ho Ha’u povo,

Ha’u jura ba David Ha’u atan.

Ó nia geração sei nafatin,

ó trono nafatin tinan ba tinan. Refrão

 

Nia sei hasa’e lia mai Ha’u,

“Ita ha’u Aman, ha’u Maromak, ha’u Maksoyn”

Ha’u sei tulun nafatin nia,

ami rua nia moruk rohan sei laek”. Refrão

 

Segunda Leitura                                                                                                                                                                                       Rom. 16, 25-27

Lia housi São Paulo nia surat ba sarani sira iha Roma

Maun-alin sira: Maromak mak fó kbiit, atu ita nia fiar metin nafatin, tuir Ha’u nia Evangelho no Na’i Jesus Cristo nia hanourin, nu’udar hatudu mistério subar kleur ohin loron foin fó sai. Hodi Escritura mak Maromak rohan laek haruka dehan nanis; Mistério ida ne’e, fó hatene ba gentio sira hotu, atu sira moris tuir fiar. Ba Maromak mesak nebé matenek, hodi Na’i Jesus Cristo, ba Nia, glória tinan ba tinan! Amen.

Maromak Futar lia.

 

Evangelho                                                                                                                                                                                                           Lc. 1, 26-38

Na’i Jesus Cristo nia Evangelho nu’udar S. Lucas haktuir

Iha tempo nebá, Na’i Maromak haruka Anjo Gabriel ba cidade iha Galileia, naran Nazaré, atu ko’alia ho feto virgem ida, mane ida naran José, housi uma-kain David, nia noiva. Feto virgem ne’e naran Maria. Tama tiha iha feto virgem ne’e nia uma, Anjo hateten: “Ave, feto kmanek wa’in tebes, Na’i ho ita”. Rona tiha ida ne’e, ho laran taridu feto virgem ne’e hanoin iha nia laran, lia Anjo hateten, katak sá lós ba nia. Nune’e Anjo hateten: “Maria keta ta’uk! Basá, ó rahun-di’ak tebes iha Maromak futar oin! Ó sei ko’us no tur-áhi oan mane ida; ó sei hanaran Nia JESUS. Oan ne’e sei sai ema boot ida; ema sira sei hanaran Nia, Maromak Boot nia Oan! Na’i Maromak sei haraik ba Oan ne’e, nia Aman David nia reino. Nia mak sei ukun iha uma-kain Jacob! Nia ukun sei la kotu”. Maria hatán ba Anjo: “Ne’e sei sai oin sá lós? Ha’u la hola mane!” Anjo hatán ba nia: “Espírito Santo sei horik ho ó! Maromak nia kbiit sei hamahan ó! Tan ne’e, Santo nebé atu moris, hanaran-An Maromak Oan! Ó nia parenti Isabel mos ko’us oan mane ida, maski ferik. Nia ko’us fulan neen ona; Nia, ida be ema hateten katak la ko’us, basá, ba Maromak buat ida la susar!” Nune’e, Maria dehan: “Ne’e sá, Na’i atan oan mak ne’e. Halo tuir Ita lia-fuan ba”.

Lia Maksoyn

 

MENSAJEN 

Aprezenta tiha “ambiente” kuadru nian, Lucas aprezenta diálogu entre Maria no anju. Sira nia dada-lia hahú ho anju nia saudasaun. Iha anju nia ibun ita hetan espresaun sira iha Testamentu Tuan liga ho kontestu eleisaun, vokasaun no misaun. Nune’e liafuan “ave” (iha gregu “kaire”) la’ós de’it saudasaun ida: nia halian fali anúnsiu salvasaun ba “Siaun nia oanfeto” –figura fraka no delikada ne’ebé personifika Povu Israel, ne’ebé iha ninia frakeza Maromak aprezenta salvasaun no nia sei fó sasin iha povu hotu nia oin (kf. 2 Re 19,21-28; Is 1,8;12,6; Jer 4,31; Sof 3,14-17). Espresaun “nakonu ho grasa” signifika katak Maria mak objetu predilesaun no domin Maromak nian. Espresaun seluk “Na’i ho ita” mak espresaun ida ne’ebé mosu beibeik iha relatu sira vokasaun nian iha Testamentu Tuan (kf. Ex 3,12 – vokasaun Moisés nian; Jz 6,12 – vokasaun Gedeão nian; Jer 1,8.19 – vokasaun Jeremias nian) no serve atu asegura ba ida ne’ebé simu bolun Maromak nia tulun iha misaun ne’ebé husu ba nia. Iha ita-nia oin iha relatu Maria nia vokasaun nian, ho proposta ida mai husi Maromak ne’ebé husu husi Maria resposta klara ida. Maromak propoin ba Maria atu nia sai inan ba “oan-mane” espesiál ida… Uluknanai dehan ba nia katak oan-mane ne’e sei hanaran “Jezús”. Naran ne’e signifika “Maromak salva”. Aleinde ne’e, “oan-mane” ne’e mak “Maromak Aas nia Oan-mane”, ne’ebé sei foti nia aman David nia “tronu no nia ukun rohan laek”. Anju nia liafuan sira lori ita ba 2 Sm 7 no ba promesa Maromak halo ba liurai David liuhusi profeta Nathan nia liafuan sira. “Oan-mane” ne’e mak mesiaa libertadór. Buat ne’ebé propoin ba Maria mak atu nia aseita sai “mesias” ne’e nia inan, mesias ne’ebé Israel hein, libertadór ne’ebé Maromak haruka ba nia Povu atu oferese salvasaun definitiva. Oinsá Maria hatán ba Maromak nia projetu? Maria nia resposta hahú ho objesaun ida… Objesaun halo parte ba relatu vokasaun nian iha Testamentu Tuan (kf. Ex 3,11; 6,30; Is 6,5; Jer 1,6). Ne’e reasaun naturál ida husi ema ne’ebé simu bolun, tanba hakfodak ho kompromisu ida boot liu; maibé liuliu, ne’e mak forma ida atu hatudu Maromak nia kamnek no kbiit, ne’ebé maski ema nia frajilidade no limitasaun, halo sira sai instrumentu ninia salvasaun nian iha ema no mundu nia leet. Iha “objesaun” nia oin, anju garante ba Maria katak Espíritu Santu sei hamahan nia ho ninia lalatak. Espíritu hanesan haraik ba juíz sira (Oteniel – kf. Jz 3,10; Gedeão – kf. Jz 6,34; Jefté – kf. Jz 11,29; Sansão – kf. Jz 14,6), ba liurai sira (Saul – kf. 1 Sm 11,6; David – kf. 1 Sm 16,13), ba profeta sira (kf.  Maria, profetiza Aarão nia feton – kf.  Ex 15,20; katuas sira de Israel nian – kf.  Nm 11,25-26; Ezequiel – kf.  Ez 2,1; 3,12; Trito-Isaías – kf.  Is 61,1), atu sira bele sai prezensa efikás Maromak nia salvasaun iha munudu nia klaran. “Lalatak” eh “kalohan” lori ita mós, ba “koluna kalohan nian” (kf.  Ex 13,21) ne’ebé akompaña Maromak nia Povu iha rai-fuik maran, hodi leno sira iha dalan ba Rai Prometida liberdade no moris foun nian. Pontu mak ne’e: maski Maria iha frajilidade sira, Maromak sei mai iha mundu, liuhusi nia, atu oferese salvasaun ba ema hotu. Relatu remata ho resposta finál Maria nian: “ha’u mak Na’i nia atan de’it; halo mai ha’u tuir Ita nia Liafuan bá”. Afirma an nu’udar “atan” signifika, la’ós de’it haraik-an, maibé rekoñese an katak Maromak mak hili nia no aseita hilin ne’e ho buat hotu ne’ebé implika husi hilin ne’e – basá, iha Testamentu Tuan, sai “Na’i nia atan” mak títulu ida glória nian, rezerva ba sira ne’ebé Maromak hili, ne’ebé nia tau ketak ba ninia servisu no haruka ba mundu ho misaun ida (naran Na’i nia atan mosu iha Deutero-Isaías – kf. Is 42,1; 49,3; 50,10; 52,13; 53,2.11 – iha referénsia ba figura enigmátika “atan Jahwéh nian”). Nune’e, Maria rekoñese katak Maromak hili nia, aseita ho disponibilidade hilin ne’e no manifesta ninia dispozisaun atu kumpre, ho fidelidade, Maromak nia projetu.

 

Hanoin kona ba ó rasik nian fiar:  

Hanesan Ita besik ona Natál, Evanjéliu muda hosi parte nebé Joaun Baptista halo hodi prepara ita ba Jezus iha istória Anunsiasaun nian. Istória Anunsiasaun nian dehan mai ita katak Jezus mai iba ta hosi Maromak. Evanjéliu ne’e hatudu Maria ba ita, hanesan primeiru disípulu Jezus nian, nebé hatán “sin” ba simu Maromak nia planu. Maria feto di’ak teb-tebes ida. Nia sente laran taridu no ta’uk hodi simu responsabilidade ne’e. Bainhira nia hatán “sin” ba Maromak nia pedidu nia hatudu katak nia hakarak moris ho fiar no hala’o duni servisu ho Maromak. Sira prontu atu servisu hamutk ho Maromak. Nia hatene katak Maromak nia hakarak ba nia hanesan mós ba ema seluk tomak. Wainhira Maria hatán “Sin” ba Maromak, nia simu dame iha nia laran no iha nia neon. Maromak hakarak mós ita nia kolaborasaun. Bainhira ita halo buat nebé Maromak hakarak, ita halo mundu ne’e sai fatin di’ak no ksolok ba moris.    Hanesan Maria ho Jezus, ita bele hatán “Sin” ba Maromak, simu dezafiu atu ita bele hetan fatin iha Maromak nia Reinu.  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *