shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > REFLEXÃO > Leitura no Reflexão

Leitura no Reflexão

NATAL – MISSA KALAN FAHE-RUA

 

Primeira Leitura                                                                          Is. 9, 2-7 ou 1- 6

Lia housi Livro Profeta Isaías:                                     

Iha loron hirak nebá, povo be la’o iha nakukun laran, haré naroman boot ida. Ba ema sira be tur iha nakukun laran, naroman boot ida mosu ba sira. Na’i, Ita mak halo nia di’ak sai wa’in, Ita mak halo nia ksolok sai boot. Ema sira ne’e laran ksolok iha Ita futar oin, nu’udar sira haksolok tebes wainhira sira fahe ba malu riku-soin funu nian. Basá, Ita halakon sira nia dadur, Ita silu tohar ema aat sira nia óe be hakanek povo nia kabás, hanesan iha loron Madian nian. Ema sei sunu hotu botas funu nian, ema sei sunu hotu hena sira be ran nakonu: buat hirak ne’e, sei sai áhi-étun. Basá, kosok-oan ida moris ona mai ami, Oan-Mane ida to’o ona mai ami. Oan ne’e mak kaer óe.  Ema  hanaran Nia “Lia-na’in boot! Maromak kbiit wa’in! Aman, tinan ba tinan! Dame na’in!” Nia ukun sei boot, Nia dame sei la lakon iha David nia trono, iha David nia reino. Nia mak ho haholok lós nian, sei halo David nia reino metin nafatin. Houri ohin ba oin nafatin, Maromak kbiit wa’in mak sei halo ida ne’e.

Maromak Futar Lia.

 

Salmo Responsorial                                                                                                                                                                             Sal. 95, 1-3; 11-13

Refrão:   Ohin moris ona ita Maksoyn,

                 Jesus Cristo ita Na’in!!! Repete-se

Hananu ba Na’i knananuk foun ida:

rai-klaran tomak hananu ba Na’i!

Hananu ba Na’i, hahí nia futar naran! Refrão

 

Kalan-loron hawelok Ita Maksoyn!

Iha povo leet hananu nia kbiit:

Tatoli ba nação tomak buat di’ak Nia halo. Refrão

 

Lalehan ho rai haksolok ba!

Tasi namuruk ho buat hotu iha laran!

Rai klês no ai-horis sei bok-an:

Ailaran tomak haksolok hananu! Refrão

 

Haksolok iha Na’i futar oin,

Nia mai tesi lia ba mundo.

Nia sei tesi lia lós ba ema,

tesi lia hanesan ba povo sira. Refrão

 

Segunda Leitura                                                                                                                                                                                                    Tit. 2, 11-14

Lia housi São Paulo nia surat ba Tito

Oan doben sira: Maromak nia rahun-di’ak mosu mai ona, lori Maksoyn ba ema hotu-hotu. Maromak nia rahun-di’ak hanourin ita atu hatene hamta’uk, atu husik dalan áat, atu hatene moris tuir justiça no fiar, ohin loron, wainhra ita sei hein tempo kmanek ikus nian, no wainhira ita sei hein hela Jesus Cristo, ita nia Maksoyn, ita nia Maromak boot nia loron. Jesus Cristo saran-An ba mate tan ita, atu hasai ita housi buat áat hotu, atu halibur ba Nia, povo ida ninian rasik, povo ida badinas teb-tebes kona ba hahalok di’ak.

Maromak Futar Lia.

 

Evangelho                                                                                                                                                                                                                     Lc 2,1-14

Na’i Jesus Cristo nia Evangelho nu’udar São Lucas haktuir

Iha tempo nebá, ordem mai housi César Augusto, atu arola ema hotu-hotu. Arolamento ida ne’e mak uluk liu, wainhira Quirino mak emboot iha rai Síria. Ema hotu-hotu, ida-idak ba fó naran iha nia cidade rasik. Tan José kona ba uma-kain David, nia mos husik cidade Nazaré iha Galileia atu sa’e ba Judeia, ba David nia cidade naran Belém, atu tau naran ho nia kaben Maria. Maria besik  atu tur ona áhi. Wainhira sira sei iha Belém, Maria nia loron atu tur áhi to’o daudaun. Nia tur-áhi duni, nia Oan mane. Maria haneras no hatoba Nia iha balada han-fatin, basá, la iha fatin oan ida ba sira, iha uma laran. Iha fatin nebá, iha bibi-atan balun; sira toman ona kalan-kalan toba iha rai luan, atu hein bibi. Maromak nia Anjo mosu ba sira; Maromak nia roman nabilan iha sira leet; sira hakfodak teb-tebes. Anjo dehan ba sira: “Keta ta’uk, basá ha’u lori lia foun ida mai imi; Lia ne’e sei haksolok imi hotu-hotu. Ohin, iha David nia cidade, moris ona ba imi, Maksoyn ida; nia mak Messias, katak: “NA’I”. Sinal atu hatene hetan Nia, mak ne’e: Imi sei hetan Kosok oan ida ho neras toba iha balada han-fatin”. Teki-tekil, libur hamutuk ho Anjo ne’e, Anjo rihun ba rihun, hananu hodi hana’i Na’i Maromak, hateten: “Hawelok Maromak iha lalehan tutun! Hakmatek iha rai-klaran ba ema sira be Maromak hadomi!”.

Lia Maksoyn

 

 

Evangelho                                                                                                                                                                                                                     Lc 2,1-14

Ita dúvida uitoan katak Quirino, nu’udar governadór, haruka halo resenseamentu iha époka Jezús moris (nia sai governadór Síria nian iha tinan 6 (dK- liutiha Jezús nia moris), maski nia bele mós fó orden atu halo resenseamentu ne’ebé lori efeitu prátiku ba Palestina iha tinan sira entre 6/7 mK, altura Jezús moris). Maski nune’e, Lucas la hakerek “istória”, maibé halo teolojia no aprezenta katekeze ida kona-ba Jezús, Maromak nia Oan, ne’ebé mai hasoru ema atu aprezenta ba sira proposta ida salvasaun nian.  Ho indikasaun sira ho karákter istóriku, Lucas iha interese atu situa Jezus nia moris iha époka no espasu konkretu ida, hodi sujere katak ne’e la’ós akontesimentu ne’ebé inventa de’it, maibé buat ruma integra didi’ak iha istória no ema nia moris.

 

MENSAJEN

Indikasaun dahuluk mai husi referénsia ba Belein nu’udar fatin efetivu Jezús moris bá.  Nune’e, Lucas sujere katak, Jezús mak Mesias, husi dexendénsia David nian, ne’ebé profeta sira haklaken (kf. Miq 5,1). Sai klaru kedas katak, Jezús nia moris integra iha planu salvasaun Maromak nian ba ema sira – planu ne’ebé profeta sira haklaken no Maromak nia Povu hein ninia realizasaun. Importante mós elementu sira ne’ebé define kuadru moris nian – balada han-fatin, laiha fatin iha ospedaria, hena sira ne’ebé hodi falun kosok-oan, sasin sira akontesimentu nian (bibi-atan sira): iha pobreza, simplisidade, frajilidade mak Maromak mai hasoru ema sira atu propoin ba sira projetu ida salvasaun no ksolok nian. La’ós projetu tronu ida aas nian, ho forsa kilat nian, osan nian ka komunikasasaun sosiál nian: maibé proposta ida ne;ebé to’o ba ema nia fuan liuhusi simplisidade, frakeza no laran-maus “kosok-oan” ida nian. Hanesan ne’e mak Maromak tama iha istória, hanesan ne’e mak lójika Maromak nian. Ikusnian ita hateke ba “sasin” sira moris nian: bibi-atan sira. Sira ne’e mak ema sira ne’ebé ema hanoin nu’udar ema violentu no marjinál ka laiha importánsia, ne’ebé ho sira-nia bibi sira tama ema nia propriedade no koñesidu nu’udar ema sira ne’ebé foti ba sira-nia an bibifulun, susu-been no bibi-oan sira. Bibi-atan sira no publikanu sira ema tetu hanesan, hotuhotu lahó kapasidade atu rekoñese sira-nia salan hasoru ema seluk, nune’e, lahó kbiit atu halo reparasaun ba sira-nia salan. Lucas tau sira nu’udar “sasin” sira ne’ebé simu Jezús ne’ebé mai iha mundu. Ba sala-na’in sira-ne’e mak Jezús ne’ebé mai sai “liafoun di’ak”, simu ho ksolok: salvasaun/libertasaun to’o ona mai; horiohin ba oin ema kiak sira, ema fraku sira, ema marjinalizadu no sala-na’in sira hetan konvite atu integra an iha komunidade Maromak nia oan doben sira-nian. Maromak la hakribi ka  hewai, maibé hakarak aprezenta ba sira proposta ida salvasaun nian ne’ebé lori atu integra iha komunidade Aliansa Foun nian,komunidade Reinu nian. 

 

Hanoin kona ba ó rasik nia fiar : 

Iha Natál ita selebra Maromak Nia Mistériu boot nebé Nia atu sai hanesan ita ema. Ita hanoin kona ba Nai Maromak mai ita housi Jezus nebé halo-An hanesan ita ema baibain.  Bainhira ita hanoin kona ba Maria ho Jozé sira nia situasaun moris nian, ki’ak no seguransa la’ek, ita hahú komprende katak Maromak mai mundu hodi tulun ema ki’ak sira. Iha tempu Jezus nian, bibi atan sira ema konsidera hanesan ema foho, servisu iha loron santu, hein sira nia bibi sira iha ema rai seluk nia rai. Maske sira ema foho, sira mak simu uluk lia foun kona ba Jezus nia moris. Ema foho sira mak halekar novidade kona ba ita nia Maksoin nia moris. 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *