shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > REFLEXÃO > Leitura no Reflexão

Leitura no Reflexão

ANO B

 

Primeira Leitura                                                                                   Job. 7, 1-4. 6-7

Lia housi Livro Profeta Job

Ema nia moris iha rai ne’e la hanesan moris funu na’in ida nian? Ninia loron sira, la hanesan ema be kaer serviço atu moris, nia loron? Atan buka lalais mahan, serviço atan, hein simu nia kólen. Nune’e, ha’u hein leet liman-rohan fulan ba fulan, ha’u matan la dukur, terus kalan ba kalan. Hahú toba, ha’u dehan: “Bainhira lós mak ha’u hader? Kalan liu daudaun, ha’u matan la dukur to’o rai-hun mutin. Ha’u nia loron sira, halai lais liu fali, daun soru tais, mohu ba daudaun. – Na’i, Ita hatene katak ha’u nia moris nu’udar anin húu liu; ha’u matan sei la haré tan ksolok ohin.

Maromak Futar Lia

 

Salmo Responsorial                                                                                                                                                                    Sal. 146(147), 1-2. 3-4. 5-6

Refrão : Imi hahí ba Na’i be fo kaman ba laran sira be susar!!! Repete-se

Imi hananu ba Na’i, basá Nia laran di’ak;

imi hananu ba ita Maromak, nebé ita sei hadomi.

Na’i harí hikas Jerusalém;

Nia halibur hikas Israel oan sira be namkari. Refrão

 

Nia fo kaman ba sira be laran susar.

Nia haraik isin di’ak ba sira be kanek.

Nia sura fitun hira-hira;

Nia bolu sira hotu sira naran. Refrão

 

Maromak boot no bele buat hotu;

ninia matenek rohan laek.

Na’i tahan ema sira be kiik;

ema sira be aat, Na’i hamonu ba rai. Refrão

 

Segunda Leitura                                                                                                                                                                                   1Cor. 9, 16-19. 22-23

Lia housi São Paulo nia surat ba sarani sira iha Corinto

Maun alin sira: Ha’u hanourin Evangelho, laós atu ha’u simu hahí, basá, ne’e ha’u knar kedas. Ha’u la hanourin karik Evangelho, ha’u susar. Ha’u halo ne’e, tan ha’u mak hakarak karik, ne’e sá, ha’u hein duni atu simu kólen. Maibé, laós tan ha’u mak hakarak; ne’e knar ida ha’u simu atu hala’o. Ne’e duni, oin sá mak ha’u bele hein atu simu kólen? Basá, ha’u hanourin Evangelho la hein simu kólen, maski Evangelho fo direito ha’u atu simu kólen. Ha’u la iha buat ida ho ema hotu-hotu; maibé ha’u hakarak sai ema hotu nia atan, atu manán ema barak liu. Ba ema sira be kbiit laek, ha’u halo an nu’udar kbiit laek atu manán sira. Ha’u halo buat tomak ba ema hotu atu halo tun sa’e, manán netik sira balu. Buat hirak ne’e hotu, ha’u halo tan de’it Evangelho, atu simu netik housi Nia, buat nebé monu mai ha’u.

Maromak Futar Lia

 

Aclamação                                                                                                                                                                                                                   Mt. 8, 17

Refrão : Aleluia, Aleluia!!! Repete-se

                  Nia simu ita nia terus, lori ita nia moras. Refrão

 

Evangelho                                                                                                                                                                                                              Mc. 1, 29-39

Na’i Jesus Cristo nia Evangelho nu’udar São Marcos haktuir

Iha tempo nebá, Jesus sai housi Sinagoga hamutuk ho Tiago no João, sira ba Simão ho André sira uman. Simão nia banin feto moras isin manas, toba hela; sira fo hatene ba Jesus, nebé besik ba Nia, kaer nia liman, halo nia hamriik. Isin manas husik kedas nia, nia hahú fo han sira. Loraik, loron monu liu tiha, ema hahú lori ba to’o Nia, moras sira hotu, no sira hotu be diabo tama iha sira laran, ema cidade tomak mai halibur an hamutuk iha odamatan. Jesus fo isin di’ak ba ema barak, nebé terus moras oi-oin, hodi duni sai diabo barak. Maibé, Nia la husik diabo sira ko’alia, basá, sira hatene Nia sée. Dadersan nakukun, Nia hamriik, sai ba fatin fuik ida, hodi hahú harohan. Simão ho nia maluk sira buka tuir, to’o hetan tiha Nia, sira dehan: “Ema hotu buka Ita!” Maibé, Nia hatán ba sira: “Ita ba knua sira iha sorin balu ba, atu Ha’u hanourin mos iha nebá, basá, tan ne’e mak Ha’u sai”. Nia ba hanourin iha Sinagoga sira, hodi duni sai demónio sira iha rai Galileia tomak.

Lia Maksoyn

 

Hanoin kona ba ó rasik nia fiar: 

Iha semana ne’e nia evanjéliu ko’alia kona ba Jezus hadi’ak ema moras. Iha fat-fatin nebé Jezus ba ema lubun tuir Nia husu ba Nia atu kura sira nia moras. Nia kura moras oi-oin, atu moras isin/físiku no moras hanoin/mentál. Evanjéliu ohin nian ko’alia kona ba Jezus kura Pedru nia inan banin nebé hamriik kedas hodi serve sira. Jezus sempre iha fatin nebé ema sira presiza Nia.    Dehan mos mai ita katak Jezus presiza hela mes-mesak hodi hanoin no reza.  Jezus presiza ko’alia ba nia Aman hodi husu kbiit no apoiu.    Hahalok ne’e halo ó sente halo nusá?  Ó livre ba ema sira nebé presiza ó?   Ó lolo liman ba ema sira nebé presiza tulun?  Ó buka tempu ba hanoin, reza no ko’alia ho Maromak.

 

EVANJELLU – Mc 1, 29-39

Ita iha parte dahuluk (kf. Mc 1,14-8,30) Evanjellu Marcos nian.  Evanjelista aprezenta Jezús nu’udar Mesias ne’ebé haklaken realidade mundu foun ida nian – realidade ida ne’ebé Jezús rasik hanaran “Maromak nia Reinu”. Ho dixípulu dahuluk sira nia bolun (kf. Mc 1,16-20), hahú atu konstitui komunidade “Reinu” nian – katak, komunidade ema sira nian, ne’ebé rona Jezús nia proposta no adere ba proposta ne’e. Tuirmai, Marcos hatudu realidade “Reinu” nian atu atua iha mundu nu’udar salvasaun no libertasaun, iha Jezús nia liafuan no jestu sira: ho autoridade ne’ebé Aman fó ba Nia (kf. Mc 1,21-22) no iha komuñaun totál ho Aman, Jezús manán aat no terus ne’ebé halo ema sai atan no haklaken mundu foun ida liberdade no moris nakonu nian. Jezús nia atuasaun atu halo “Reinu” mosu, la’ós atuasaun ida linita ba espasu sinagoga nian de’it (kf. Mc 1,21-28); nia haluan mós, ba ambiente no ámbitu seluk, basá “Maromak nia Reinu” ne’ebé Jezús mai propoin dirije ba ema hotu iha nia dimensaun tomak no iha situasaun hotu. Evanjellu domingu ne’e nian situa ita iha Cafarnaum, sidade ida iha Bee-lihun Tiberíades nia sorin, iha Galileia.

 

MENSAJEN

Testu ne’ebé propoin mai ita aprezenta Jezús ne’ebé halo “Reinu” sai prezente iha ema sira nia leet. Evanjelista propoin mai ita kuadru rua, ho realidade lahanesan maibé komplementár kona-ba “Jezús nia ministériu”. Kuadru dahuluk (vers. 29-34) situa ita iha “Pedro nia uma”. Iha Marcos nia narrasaun – ho preokupasaun katekétika forte – objetivu fundamentál mak sujere katak Jezús nia misaun konsiste iha oferese moris foun ba ema sira, vida definitiva. Iha momentu dahuluk, Jezús kura Pedro nia banin-feto ne’ebé “iha toba-fatin ho isin-manas” (vers. 30). Epizódiu ne’e hakerek ho simplisidade no sobriedade, lahó jestu boboot. Partikulár tolu destaka iha deskrisaun (vers. 31). Pormenór signifikativu dahuluk mak indikasaun katak Jezús “hakbesik an” ba Pedro nia banin. Naturalmente, inisiativa atu hakbesik an ba ema ne’ebé sai prizioneiru terus nian, moras nian, opresaun nian, inisiativa ne’e nafatin Jezús nian. Jezús mak foti inisiativa, basá misaun ne’ebé nia simu husi Aman konsiste iha realizasaun ema nia libertasaun husi buat hotu ne’ebé halo nia terus no na’ok moris husi ema. Pormenór importante daruak mosu iha indikasaun katak Jezús kaer ema moras nia liman no “halo nia hamriik”. Verbu ne’ebé evanjelista uza (verbu gregu “egueirô” – “hamriik”) mosu ho frekuénsia iha konstestu “moris-hi’as” nian (kf. Mc 5, 41; 6, 14. 16; 9, 27; 12, 26; 14, 28; 16, 6). Feto ne’e toba hakdasak ho terus ne’ebé na’ok moris husi nia, maibé ho kontaktu ho Jezús nia simu fali moris ne’ebé hanesan ho resurreisaun/moris-hi’as ida. Pormenór signifikativu datoluk mak indikasaun katak feto “hahú serví sira”. Efeitu imediatu  husi kontaktu ho Jezús no esperiénsia moris nian ne’ebé suli husi Nia mak atividade ne’ebé konkretiza iha servisu ba maluk sira. Iha momentu daruak, kuadru aprezenta mai ita “sidade tomak” halibur iha Pedro nia uma nia odamatan  oin. “Jezús” –Marcos dehan – “kura ema barak ne’ebé iha moras oioin no duni sai diabu barak” (vers. 32-34). Ema moras no ema ne’ebé diabu tama reprezenta ema hotu ne’ebé lakon moris, ema sira ne’ebé sai prizioneiru terus nian, injustisa nian, egoízmu nian, salan nian. Evanjelista konvida ita atu haree iha Jezús Ida-ne’ebé iha podér atu hasai ema husi nia mizéria sira kle’an liu no oferese ba sira moris foun ida, moris ida livre no haksolok. “Simão Pedro nia uma” (iha ne’ebé Jezús atua no iha ne’ebé “sidade tomak” halibur iha odamatan oin atu buka libertasaun) bele sai – iha katekeze ne’ebé Marcos propoin – reprezentasaun ida Igreja nian. Iha ne’ebá mak Jezús oferese ba “Pedro nia família” (komunidade) moris naresin. Iha espasu familiár ida-ne’e, Jezús hakbesik An ba ema sira, liberta husi terus, fó moris definitivu no kapasita ema ba servisu maun-alin sira-nian. Ema lubun boot ne’ebé halibur “iha odamatan” reprezenta umanidade ne’ebé buka libertasaun no moris loos no, loron ba loron hateke ba “Pedro nia uma” (Kreda) buka Jezús no ninia proposta libertadora. Iha kuadru daruak (vers. 35-38), Marcos aprezenta mai ita Jezús ne’ebé hadook an ba fatin solitáriu/mesak iha orasaun. Orasaun halo parte Jezús nia ministériu, tama iha ajenda Ninia atividade no kompromisu sira. Signifikativu katak Jezús nia atividade remata ho orasaun no katak Jezús nia atividade ba ema lubun boot sira hahú hikas fali, husi orasaun. Orasaun, ba Jezús mak, asaun nia tutun no hun/bee-matan. Ho forma ne’e, orasaun sai mós nu’udar kondisaun atu”Reinu” bele mosu. Iha orasaun mak Jezús hetan motivasaun ba ninia asaun ba Reinu nia vantajen; iha orasaun mak Jezús hetan forsa atu sai livre husi tentasaun popularidade fasil no atu sentra hikas nia atensaun iha Maromak no Ninia projetu. Enkontru mesak ho Maromak la signifika halai husi problema sira mundu nian, maibé momentu ida enkontru ho Maromak, ho Ninia projetu no planu sira ba mundu, pontu partida nian,  atu sai ba li’ur ho kompromisu ho mundu nia transformasaun. Enkontru pesoál ho Maromak signifika parajen ida iha atividade no momentu ida foti konxiénsia nian kona-ba buat ne’ebé Maromak hakarak no kompromisu ne’ebé Maromak husu ba ninia manu-ain sira. Ita-nia testu remata ho rezumu ida, iha-ne’ebé esplika sentidu ministériu Jezús nian: husi enkontru ho aman, suli vontade foun atu konkretiza Maromak nia projetu no atua iha ema sira nia leet atu oferese ba sira libertasaun no vida definitiva. Tanba ne’e mak, bainhira Jezús hasoru fali dixípulu sira, nia prontu atu bá knua sira hotu “Galileia tomak nian, hanorin iha sinagoga sira no duni sai diabu sira” (vers. 39). Iha testu domingu ne’e nian, Jezús nia “milagre sira” okupa espasu signifikativu. Maibé jestu sira-ne’e, la’ós jestu espetakulár, atu impresiona ema lubun-boot sira, maibé jestu sira-ne’e mak “sinál sira Reinu” nian. Jestu sira-ne’e hatudu ona mundu foun, iha rai-ne’e, mundu foun lahó ezkluzaun, lahó sofrimentu, lahó malisan, iha-ne’ebé ema hotu – ho forma espesiál ema kiak no marjinalizadu sira – iha posibilidade atu sai haksolok. Jezús nia milagre sira haklaken katak Maromak hakarak hakiak mundu foun, tempu foun, ema foun nian, ho vida naresin no haksolok. Buat ne’e mak Jezús mai halo, no ida-ne’e mak misaun ne’ebé Jezús nia dixípulu sira tenke buka konkretiza iha rai ne’e.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *