shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > REFLEXÃO > Leitura no Reflexão

Leitura no Reflexão

IV Domingo da Páscoa

 

ANO B

 

Primeira Leitura – Act. 4, 8-12

Lia housi Livro haktuir Apóstolo sira nia hahalok :

Iha loron hirak nebá, hodi Maromak Espírito Santo nia naroman, Pedro lia tun ba povo nune’e: “Na’i-ulun sira no katuas sira: tan imi husu ami kona ba tulun nebé ami fó ba ema moras ida, oin sá mak nia hetan fali isin di’ak, ami fó hatene ba imi tomak no ba povo Israel hotu katak: Ema moras ne’e hetan fali isin di’ak hodi Jesus Nazaré nia naran, katak, Jesus ida nebé imi hedi mate iha Cruz, katak, Jesus ida be Na’i Maromak halo moris hias tiha ona housi mate. Jesus mak fatuk ida, be badaen sira la simu! Jesus ida ne’e duni mak sai fatuk inan didin hun nian. Ita la hetan salvação hodi naran seluk, tan iha mundo rai-klaran, ita la hetan ema ida atu soy ita”.

Maromak Futar Lia

 

Salmo Responsorial – Sal. 117 (118), 1. 8-9, 21-23, 26, 28cd-29

Refrão : Fatuk nebé badaen sira hewai sai fatuk inan didin hun. Refrão

Imi fó agradece Na’i, basá Nia laran luak!

Nia laran luak nafatin tinan ba tinan.

Di’ak liu buka tulun iha Maromak,

keta laran metin ba ema.

Di’ak liu buka tulun ba Na’i,

keta fiar kbiit-na’in sira. Refrão

 

Ha’u fó agradece Ita,

tan rona ha’u hodi soy ha’u.

Fatuk nebé badaen sira hewai

sai fatuk inan didin hun.

Buat ne’e Na’i halo,

nu’udar buat foun mai ita matan. Refrão

 

Ema nebé to’o daudaun mai simu Na’i nia bensa,

housi Na’i nia uman, ami hakarak bensa ba imi.

Ha’u agradece Ita Na’i, tan hahí ha’u,

Ita ha’u Maksoyn.

Fó agradece Na’i, tan Nia laran luak!

Nia laran luak tinan ba tinan. Refrão

 

Segunda Leitura – 1 Jo. 3, 1-2

Lia housi São João nia surat :

Oan doben sira: Oin sá Aman Maromak hadomi ita, imi rasik mak haré ba! Katak, Nia hakarak tebes ita sai duni Maromak oan! Tebes, ita Maromak oan duni! Nune’e mak mundo la hatene ita, basá, mundo la hatene Maromak. Oan doben sira: Oras ne’e ita  Maromak  oan duni, maibé, la dauk hatene aban-bain rua ita atu sai lós sá. Ita hatene de’it katak: To’o loron nebé Maromak mosu ona mai ita, ita sei sai tuir Maromak ílas lós, basá, ita rasik sei haré Maromak lolós.

Maromak Futar Lia

 

Aclamação – Jo. 10, 14

Refrão : Aleluia, Aleluia!!! Repete-se

                  Ha’u mahein di’ak nian:

                  Ha’u hatene Ha’u nia bibi sira, sira hatene Ha’u. Refrão

 

Evangelho – Jo. 10, 11-18

Na’i Jesus Cristo nia Evangelho nu’udar São João haktuir :

Iha tempo nebá, Jesus lia tun nune’e: “Ha’u mak bibi-atan lolós! Bibi-atan di’ak mate ba nia bibi sira. Ema nebé laós bibi-atan, laós bibi-na’in; haré asu-fuik mai, halai, soe hela bibi sira, nebé asu-fuik lori halo namkari. Tan nia ema contrato, la tau matan ba bibi sira. Ha’u mak bibi-atan lolós: Ha’u hatene bibi sira nebé Ha’u nian! Bibi sira nebé Ha’u nian, hatene Ha’u! Nu’udar Aman Maromak hatene Ha’u, nune’e mos Ha’u hatene Aman Maromak. Ha’u fó Ha’u-an ba mate tan Ha’u nia bibi sira. Ha’u sei iha tan bibi seluk; Sira la dauk tama iha bibi-luhan ida ne’e. Ha’u sei dada mos sira mai. Sira sei rona Ha’u lian! Nune’e, sei sai bibi-luhan ida de’it. Bibi-atan ida de’it. Aman Maromak hadomi Ha’u, tan ida ne’e: Ha’u fó Ha’u nia moris, atu simu fali Ha’u nia moris. Ema ida la hasai Ha’u nia moris. Ha’u rasik mak saran Ha’u nia moris ba mate. Ha’u de’it mak bele saran. Hafoin simu hikas fali Ha’u nia moris: Ida ne’e mak lia Ha’u simu housi Aman Maromak!”

Lia Maksoyn

 

Hanoin kona ba ó rasik nia fiar : 

Semana ne’e ita haree ba Jesus hanesan ita nia bibi atan, bibi atan di’ak nebé hatene tomak nia bibi sira, no bibi sira mós hatene nia.  Bibi atan ida nebé fó nia moris tomak hodi haree ba nia bibi sira. Ita mak nia bibi sira. Nia hadomi ita ida ida no fó nia moris tomak ba ita.  Ita tuir Jesus?  Dala balu ita hadook-an housi Nia no lakon nia dalan. Ita rona Nia lian bainhira Nia bolu ita? Nia fó Nia domin, nia tulun no perdaun ba ita tomak.    

Oinsá mak ó sente Jesus halo Nia-An hanesan ó nia bibi atan?   

Hanoin ba tempu nebé ó sente Jesus tau matan no hadomi ó?    

 

Evangelho :   Jo. 10, 11-18

Kapítulu 10 Evanjellu IV nian dedika ba katekeze “Bibi-Atan Di’ak” nian. Autór utiliza ilas ne’e atu propoin katekeze ida kona-ba Jesus nia misaun: lori ema ba du’ut matak no ba bee-matan moos iha-ne’ebé suli moris nakonu. Ilas “Bibi-Atan Di’ak” la’ós autór Evanjellu IV mak inventa. Diskursu simbóliku ne’e forma husi materiál sira Testamentu Tuan nian. Ho modu espesiál, diskursu ne’e liga ho Ez 34 (ihane’ebá ita hetan xave atu komprende metáfora “bibi-atan” nian no “bibi sira” nian). Hodi ko’alia ba sira ne’ebé dadur iha Babilónia, Ezequiel dehan katak líder sira Israel nian, mak bibi-atan aat, ne’ebé lori Povu ba dalan sira mate no desgrasa nian; maibé – Ezequiel hateten – oras-ne’e Maromak rasik mak asume lideransa Povu nian; Nia sei tau iha Povu nia oin “Bibi-Atan Di’ak” ida ( “Mesias”), hodi hasai sira husi moris-atan no lori sira ba moris. Maromak nia promesa ne’e sai loloos iha Jesus. Kontestu “diskursu Bibi-Atan Di’ak nian” (kf. Jo 10) ita hetan iha kontestu polémika entre Jesus no lider judaiku balun, liuliu farizeu sira (kf. Jo 9,40; 10,19-21.24.31-39). Depoizde líder judaiku sira tau presaun ba ema matan-delek husi moris mai kedas atu nia keta hakohak naroman (kf. Jo 9,1-41), Jesus denunsia forma oinsá lider sira-ne’e trata Povu: sira interese de’it atu proteje sirania interese pesoál no uza Povu ba sira-nia benefísiu rasik, basá, sira “na’ok-teen no ahu-na’in” (Jo 10,1.8.10), foti buat ne’ebé la pertense ba sira no na’ok husi Povu posibilidade hotu moris no libertasaun nian. 

 

MENSAGEM

Ita-nia testu hahú ho Jesus nia afirmasaun solene: “Ha’u mak Bibi-Atan Di’ak”. “Di’ak”. Iha kontestu ne’e signifika “modelu:, “ideál”: “Ha’u mak modelu bibi-atan nian, bibi-atan ideál”. Jesus esplika kedas katak, “bibi-atan modelu” mak ida ne’ebé entrega moris ba nia bibi sira (vers. 11). Hafoin Nia halo paralelu ba figura rua: “bibi-atan kontratu-na’in” no “bibi-atan loos”  (vers. 1213).

Sira-nia diferensa mak sira-nia atitude iha “asu-fuik” nia oin. “Asu-fuik” iha “ai-kanoik” idane’e mak buat hotu ne’ebé tau bibi sira nia moris iha perigu laran: kbiit-na’in sira nia interese, opresaun, injustisa, violénsia, mundu nia rai-kunan.  “Bibi-atan kontratu-na’in” mak bibi-atan  kontratu nian, tanba osan. Bibi la’ós ninian no nia la hadomi bibi sira entrega ba nia. Nia kumpre de’it kontratu, halai husi buat ne’ebé bele tau perigu ba nia no ninia interese pesoál sira. Nia limita an atu kumpre de’it obrigasaun ruma, maibé nia fuan la’ós ho bibi-luhan. Lójika egoízmu no interese nian mak gia nia iha ninia funsaun. Nune’e mak nia husik bibi sira mesak bainhira nia sente pergiu atu salva ninia interese egoista no ninia pozisaun. Bibi-atan loos mak ida-ne’e halo nia servisu tan domin no la’ós tan osan. Nia la interese de’it atu kumpre kontratu, maibé halo atu bibi sira hetan moris no haksolok. Ninia prioridade mak bibi ne’ebé entrega ba nia, bibi sira nia di’ak, prontu atu saran moris rasik ba bibi sira ne’ebé nia hadomi. Bibi sira konfia nia. Jesus mak modelu bibi-atan loos nian (vers. 14-15). Nia koñese bibi ida-idak, iha relasaun pesoál ho ida-idak, hadomi ida-idak, hatene sira nia terus, mehi no esperansa sira. Relasaun ne’e espesiál liu to’o Jesus kompara ho relasaun domin no intimidade nian ne’ebé Nia iha ho nia Aman Maromak rasik. Domin ne’e mak lori Jesus atu oferese nia moris rasik atu sira hotu bele hetan moris no moris naresin. Bainhira bibi sira iha perigu, Nia la soe hela sira, to’o fó nia moris ba sira. La iha risku ida, difikuldade ida eh terus ida mak halo Nia dezanima, tan nia domin laiha limite. Hafoin Jesus esplika sé mak nia bibi sira no sé mak bele halo parte ba nia bibi-luhan. Hodi hateten katak “Ha’u sei iha tan bibi seluk ne’ebé seidauk tama iha bibi luhan ida ne’e” (vers. 16a), Jesus hatudu momoos katak nia misaun la para de’it ba Povu judeu, maibé misaun universál, atu fó moris ba povu hotu rai nian. Komunidade Jesus nian la taka an iha institutisaun nasionál eh kulturál ida. Buat ne’ebé esensiál mak simu Jesus nia proposta, atu adere ba projetu ne’ebé Nia aprezenta, tuir Nia. Halo nune’e, sei moris mai komunidade ida mesak, no nia referénsia mak Jesus, la’o ho Jesus to’o ba moris rohan-laek (“Sira sei rona Ha’u nia lian” – vers. 16b). Ikusmai, Jesus esplika katak nia misaun integra iha Aman nia projetu atu fó moris ba ema sira (vers. 17-18). Jesus asume no dedika nia moris tomak iha rai ne’e, lahó interese pesoál, atu kumpre misaun ne’ebé Aman konfia ba Nia. Hodi kumpre Aman nia projetu domin ne’e, Nia realiza ninia kondisaun Oan nian. Hodi fó nia moris, Jesus conxiente katak nia la lakon buat ida, Ema ne’ebé gasta nia moris atu serví Maromak nia projetu, la lakon nia moris, maibé harii moris rohan-laek no loos nian ba nia no ba mundu. Ninia don la remata ho frakasu, maibé ho glorifikasaun. Ba ema ne’e hadomi, laiha mate, basá domin hahoris moris loos no definitivu. Jesus nia jestu mak jestu livre husi ema ida ne’ebé hadomi Aman no hadomi ema sira no hili domin to’o ninia konsekuénsia ikus, Jesus nia don mak don livre ida, gratuitu no laran-luak. Iha Jesus nia desizaun atu oferese livremente moris tan domin, Nia hatudu nia domin ba Aman no ba ema sira.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *