shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > REFLEXÃO > Tema ba Solenidade Santa Maria, Maromak nia Inan

Tema ba Solenidade Santa Maria, Maromak nia Inan

ANO B

 

Primeira Leitura                                                                            Num. 6, 22-27

Lia housi Livro Números

Iha loron hirak nebá, Na’i lia tun ba Moisés, dehan: “Hateten ba Aarão ho nia oan sira; ‘Imi sei fo bensa ba Israel oan sira nune’e: Na’i fó bensa ba ó,  Na’i tau matan ba ó, Na’i hatudu nia oin mamar ba ó, hatudu nia laran luak ba ó. Na’i fila oin ba ó, fó dame ba ó. Nune’e, sira sei halo Israel oan sira temi Ha’u nia naran, Ha’u sei fó bensa ba sira!”

Maromak Futar Lia.

 

Salmo Responsorial                                                                                                                                                             Sal. 66 (67), 2-3, 5, 6-8

Refrão:   Maromak hanoin ita, haraik bensa mai ita!!! Repete-se

Maromak hanoin ita, haraik bensa mai ita;

hatudu mai ita, nia futar oin nabilan.

Iha rai-klaran ema sei hatene nia dalan,

iha povo sira leet, ema sei hatene nia Maksoyn. Refrao

 

Ema tomak sei haksolok,

tan Ita Boot tesi lia la sala;

tesi lia hanesan ba povo,

hodi ukun reino-reino rai-klaran. Refrao

 

Povo sira hahí, Ita Boot, Maromak,

povo tomak hana’i ba Ita.

Na’i haraik bensa mai ita;

rai ikun rai ulun sei hamta’uk Nia. Refrao

 

Segunda Leitura                                                                                                                                                                                                   Gal. 4, 4-7

Lia housi São Paulo nia surat ba sarani sira iha Galácia

Maun-alin sira: Wainhira tempo to’o nia rohan, Maromak haruka nia oan Mane mai, moris housi feto ida, moris tuir lei nia ukun atu soy ema sira nebé moris iha lei nia ukun; nune’e mak ita bele sai oan haki’ak. Tan imi, Nia oan lolós, Maromak haraik ba imi laran oan-Mane nia Espírito; Espírito ne’e mak hateten: “ABBÁ! AMAN! Nune’e, imi laós ona atan, maibé oan. Tan imi nu’udar oan lolós, imi hetan duni Maromak nia liman rohan, hodi Nia tulun.

Maromak Futar Lia.

 

Evangelho                                                                                                                                                                                                            Lc. 2, 16-21

Na’i Jesus Cristo nia Evangelho nu’udar São Lucas haktuir

Iha tempo nebá, bibi-atan sira ba Belém, halai de’it. Sira hetan duni Maria, José, Kosok-oan, hatoba hela iha balada han fatin. Haré tiha, bibi-atan sira hahú dehan sai buat nebé Anjo sira hateten kona ba Kosok-oan ida ne’e. Ema hotu nebé rona bibi-atan sira ne’e, hakfodak ho sira lia-fuan. Rona tiha lia hirak ne’e, Maria hanoin tuir de’it iha nia laran. Bibi-atan sira fila ba uma, hodi hahí hawelok Maromak, tan buat hotu nebé sira haré no rona, nu’udar Anjo sira fo  hatene nanis. Liu loron walu, loron circuncisão Kosok-Oan nian, sira hanaran Nia, Jesus, tuir Anjo fo hatene, molok nia inan ko’us.

Lia Maksoyn

 

Tema ba Solenidade Santa Maria, Maromak nia Inan

Iha loron ne’e, liturjia tau ita iha apelu oioin nia oin, ne’ebé importante hotu. Uluknanai, ita selebra Solenidade Maromak nia Inan nian: ita simu konvite atu hateke ba Maria nia figura, ida-ne’ebé, ho nia sin ba Maromak nia projetu, oferese mai ita Jezús, ita-nia libertadór. Daruak, ita selebra Loron Mundiál Dame nian: iha 1968, Amu-Papa Paulo VI hakarak, atu iha loron ida-ne’e, sarani sira harohan ba dame. Tinan 2015 nia Loron Dame nia tema mak “La’ós tan ona atan maibé maun no biin-alin”. Ikusmai, ita selebra loron sivíl dahuluk: ne’e mak inisiu dalan ida ne’ebé iha sei hala’o hodi kaer  Maromak nia liman, Nia ne’ebé nunka husik ita mesak, maibé loron ba loron hakonu ita ho nia bensan no oferese mai ida moris naresin.  Iha leitura dahuluk, subliña dimensaun Maromak nia prezensa kontínua iha ita-nia la’o-dalan, nu’udar bensan ne’ebé haraik mai ita moris nakonu. Iha leitura daruak, liturjia fó hanoin fali dala ida tan Maromak nia domin. Ne’ebé haruka nia Oan mai hasoru ita, atu hasai ita husi moris-atan Ukun nian no halo ita sai Ninia “oan sira”. Iha situasaun “oan”  nian, ho priviléjiu oan sira ne’ebé livre no domin-na’i mak ita bele bolu Maromak “papá”.  Evanjellu hatudu oinsá Maromak nia projetu libertadór lori ksolok ba sira ne’ebé la soi posibilidade asesu nian ba salvasaun: ema kiak sira no ema fraku sira. Nia konvida mós ita atu hahí Maromak ba nia kuidadu no domin no atu fó sasin libertasaun mai husi Maromak ba ema sira. Maria, feto ne’ebé halo ita bele hasoru malu ho Jezús, mak modelu fiar-na’in nian sensivel ba Maromak nia projetu, ne’ebé hatene lee sinál sira istória nian, ne’ebé aseita atu simu proposta Maromak nian iha fuan no kolabora ho Maromak ba konkretizasaun projetu salvasaun nian. 

 

EVANJELLU – Lc 2, 16-21

Testu Evanjellu ohin nian mak kontinuasaun ba ida lee iha kalan Natál: liutiha anúnsiu husi “Maromak nia anju” (Natál kalan), bibi-atan sira ba kedas Belein no hetan Kosok-Oan. Dala ida tan, Lucas la halo reportajen kona-ba Jezús nia moris no “vizita sira” , ne’ebé kosok-oan Belein nian simu, maibé aprezenta Jezús nu’udar libertadór, ne’ebé mai mundu atu lori salvasaun ba ema hotu – no, espesiál liu ba kiak sira no marjinalizadu sira, reprezenta husi klase bibi-atan sira-nian.

 

MENSAJEN

Ba bibi-atan sira mak hato’o uluk mensajen kona-ba Jezús nia moris. Testu tomak haktuir Jezús nu’udar Mesias libertadór ba sira ne’ebé fraku nio kiak. Ita haree uluk, oinsá bibi-atan sira ba “lalais” hasoru kosok-oan. Liafuan “lalais” subliña ánsia ne’ebé ema kiak no fraku sira iha hodi hein Maromak nia hahalok ba sira-nia di’ak. Sira moris iha taterus no opresaun todan no rekoñese iha Jezús sira-nia libertasaun no ba lalais hasoru nia. Hafoin ita haree oinsá bibi-atan sira reajen bainhira haree Jezús: sira fó glória no hahí Maromak ba buat hotu sira haree no rona; ne’e mak ksolok libertasaun nian, nu’udar agradesimentu ba Maromak. Sira mós sai portavós kona-ba anúnsiu libertadór hodi provoka ema nia admirasaun ba sira-nia sasin. Ikusnian, ita haree ba Maria nia atitude: nia “rai liafuan hotu hodi hanoin iha nia fuan”. Ne’e mak atitude husi ema ne’ebé hatene tama kle’an iha Maromak libertadór nia hahalok sira, iha domin ne’ebé Nia hatudu ba ema sira. “Haree”, “rai” no “medita/hanoin” signifika iha sensibilidade atu komprende Maromak nia sinál sira no iha sabedouria fiar nian atu bele lee buat hotu iha naroman Maromak nia planu nian. Buat sira ne’e mós mak profeta sira halo. Maria nia atitude meditativa, ne’ebé interioriza no hakle’an akontesimentu sira, komplementa atitude “misionária” bibi-atan sira-nian, ne’ebé haklaken Maromak nia kmanek makso’ik ho Jezús nia moris. Atitude rua ne’e fó mai ita retratu di’ak kona-ba oinsá fiar-na’in ida tenke hala’o nia ezisténsia.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *