shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > REFLEXÃO > Leitura no Reflexão

Leitura no Reflexão

ANO B

 

Primeira Leitura                                                                           1 Sam. 3, 3b-10. 19

Lia housi Livro Profeta Samuel

Iha loron hirak nebá, Samuel toba iha Na’i nia kadúnan. Na’i nia aibalun hela iha nebá. Na’i bolu Samuel. Nia hatán: “Ha’u mak ne’e”. Nia halai ba besik Eli, hodi dehan: “Ita bolu ha’u, ha’u mak ne’e”. Maibé, Eli dehan ba nia: “Ha’u la bolu ó, fila ba toba”. Nia ba toba. Na’i bolu fali: “Samuel!” Samuel hadér ba buka Eli hodi dehan: “Ita bolu ha’u, ha’u mak ne’e”. Eli dehan ba nia: “Ha’u oan, ha’u la bolu ó ida. Fila ba toba”. Samuel la dauk hatene Na’i, basá, Na’i lia-fuan la dauk fo sai ba nia. Na’i bolu Samuel. Ida ne’e, ba dala tolu. Nia hadér, ba buka Eli hodi dehan: “Ita bolu ha’u, ha’u mak ne’e”. Ho ne’e, Eli hatene ona: Na’i mak bolu klosan ne’e. Eli dehan ba Samuel: “Ó ba toba; bolu fali ó, ó sei hatán: Na’i, ko’alia ba, Ita atan rona”. Samuel fila ba toba iha nia fatin. Na’i besik ba nia, bolu nia hanesan uluk: “Samuel, Samuel!” Nia hatán: “Na’i, ko’alia ba, Ita atan rona”. Samuel boot ba daudaun; Na’i hamutuk ho nia, la husik nia lia-fuan ida monu ba rai.

Maromak Futar Lia

 

Salmo Responsorial                                                                                                                                                 Sal.  39(40), 2. 4ab. 7-8a. 8b-9. 10

Refrão: Na’i, ha’u mai halo tuir Ita nia hakaran. Repete-se

 

Ha’u tau ha’u nia neon tomak iha Na’i:

Nia se tilun mai, rona ha’u lian.

ha’u tau knananuk foun iha ha’u ibun,

hahí hananu ba Ita nia Maromak. Refrão

 

Na’i, Ita la hakarak sacrifício,

la hakarak mos buat karan;

Ita la husu buat karan no na’an maten,

maibé, Na’i, Ita loke ha’u tilun. Refrão

 

Tan ne’e ha’u dehan: – Na’i ha’u mak ne’e,

atu halo tuir Ita nia hakarak!

Ne’e de’it ha’u hakarak, ha’u nia Maromak;

ita nia ukun iha ha’u laran tomak. Refrão

 

Ha’u haklaken Ita nia justiça

iha povo tomak sira leet;

Na’i, Ita hatene lolós

katak ha’u la taka ha’u ibun. Refrão

 

Segunda Leitura                                                                                                                                                                           1 Cor. 6, 13c-15a. 17-20

Lia housi S.Paulo nia surat ba sarani sira iha Corinto

Maun-alin sira: Ita nia isin laós atu halo sala fo’er; nia, Na’i nia soin. Na’i, na’in ba isin. Maromak be halo moris hias Na’i, hodi nia kbiit, sei halo moris hias mos ita. Imi la hatene katak, imi isin, nu’udar nia Cristo liman-ain? Ema nebé hamutuk ho Na’i, halo klamar ida de’it ho Nia. Imi halai tiha housi sala fo’er. Salan sira seluk nebé ema ida halo, ne’e laós housi nia isin. Maibé, ema nebé halo sala fo’er, halo sala hasouru nia isin rasik. Imi la hatene katak, imi nia isin, Espírito Santo nia uman nebé hela iha imi, Espírito nebé imi simu housi Maromak? Imi la hatene katak, imi an rasik, laós imi nian? Imi, buat sosa kotu ona! Tan ne’e, imi hahí Maromak iha imi nia isin ba!

Maromak Futar Lia

 

Evangelho                                                                                                                                                                                                             Jo. 1, 35-42

Na’i Jesus Cristo nia Evangelho nu’udar São João haktuir

Iha tempo nebá, João Baptista hamutuk hela ho nia escolante na’in rua. Nia haré Jesus liu daudaun, nia dehan: “Maromak nia Bibi-oan mak nebá”. Escolante na’in rua, rona nia dehan lia-fuan hirak ne’e, sira tuir Jesus. Jesus fila, haré sira tuir Nia, Nia husu ba sira: “Imi buka sa ida?” Sira hatán ba Nia: “Rabí- katak Mestre – Ita ba hela iha nebé?” Jesus hatán ba sira: “Imi mai haré!” Sira ba duni haré, Nia horik iha nebé. Sira hela ho Nia loron ida ne’e. Kala tuku haat loraik. Sira na’in rua be rona João, hodi tuir Jesus ne’e, ida mak André, Simão Pedro nia alin. Nia hetan uluk nia maun Simão, nia dehan: “Ami hetan Messias”, katak Ungido. Nia lori Simão ba Jesus. Jesus fihir nia, dehan: “Ó Simão, João nia oan. Ó sei hanaran-an Cefas”, katak Pedro!

Lia Maksoyn

 

Hanoin kona ba ó rasik nia fiar :  

Ohin nian eskritura haktuir ba ita kona ba Joaun nia disípulu rua nebé sai tiha Jezus nian disípulu bainhira Joaun dehan ba sira katak ‘Jezus mak Maromak nia Bibi-oan.’  Ne’e mak mane nebé Joaun ko’alia beibeik ba sira.  Nia prepara dalan ba Jezus. Disípulu sira ne’e tuir Jezus no Jezus dehan ba sira “Mai hodi Haree’.  Sira bá ho Jezus, la kleur sira haree katak sira hetan ho Mesias, ida nebé Maromak haruka mai, ‘Maromak nia Bibi-oan.’  Jezus konvida mós ita atu Mai hodi Haree.  Nia konvida ita atu aprende kona ba Nia, atu komprende saida mak Nia halo no tanbá sá Nia halo.  Nia konvida ita atu bá hamutuk ho Nia, atu sai hanesan Nia, no atu ita kontinua hatudu Ni-nian dalan ba ema seluk.   Ó simu Jezus Nian konvite ‘Mai hodi Haree, Tuir Nia no sai hanesan Nia?  Halo nusá mak ó sei prepara ó nia dalan ba Jezus?  

 

EVANJELLU – Jo 1,35-42

Pasajen/ períkopa ne’ebé propoin mai ita ohin integra sesaun introdutória Evanjellu Dahaat nian (kf. Jo 1,19-3,36). Autór buka ho nia matenek, hatán ba kestaun” “Sé mak Jezús?” João monta kuadru ida iha ne’ebé personajen ida-idak tama iha palku hodi aprezenta Jezús. Nia lori atór ida-idak tama iha palku hodi halo afirmasaun nakonu ho signifikadu teolójiku kona-ba Jezús. Kuadru finál ne’ebé rezulta husi intervensaun oioin aprezenta Jezús nu’udar Mesias, Maromak nia Oan, ne’ebé soi Espíritu no mai hasoru ema sira atu hamosu Ema Foun, moris husi bee no Espíritu. João Batista, profeta/prekursór Mesias nian, hala’o papél espesiál ida iha aprezentasaun Jezús nian (ninia sasin mosi iha hahú no rohan sesaun nian – kf. Jo 1,19-37; 3,22-36). Nia mak define Ida-ne’ebé to’o mai no aprezenta ba ema sira. Ita-nia testu aprezenta mai ita dixípulu dahuluk na’in tolu Jezús nian: André, dixípulu ida la identifika sé no Simão Pedro. Rua uluk mak João nia dixípulu sira no liuhusi ninia indikasaun sira bá tuir Jezús. Ne’e mak kuadru ida vokasaun nian ne’ebé diferente husi relatu kona-ba dixípulu dahuluk sira nia bolun aprezenta iha sinóptiku sira (kf. Mt 4,18-22; Mc 1,16-20; Lc 5,1-11). Autór Evanjellu Dahaat nian, liufali reportajen akontesimentu konkretu ida, hakarak aprezenta iha-ne’e modelu ida bolun nian no tatuir Jezús nian.

 

MENSAJEN

Iha momentu dahuluk, kuadru situa ita iha mota Jordão (vers. 35-37). Personajen dahuluk na’in tolu mak João no dixípulu na’in rua – katak, mane na’in rua ne’ebé rona João nia anúnsiu no simu ninia batizmu, símbolu haketak an ho “moris tuan” no adezaun ba Mesias ne’ebé sira hein. Dixípulu na’in rua João nian ne’e, mak ema sira ne’ebé liuhusi João nia sasin, adere tiha ona ba Mesias no hein de’it atu Nia hatudu An no hahú nia obra. Hafoin Jezús mosu. João haree Jezús “ne’ebé liu” no nia hatudu ba ninia dixípulu sira hodi dehan: “ne’e mak Maromak nia bibi-oan” (vers. 36). João mak figura estátika no nia misaun mak prepara de’it ema nia fuan atu simu Mesias libertadór; bainhira Mesias ne’e “liu”, João nia misaun remata no hahú realidade foun. João konxiente kona-ba ne’e… Nia la buka hanaruk ninia protagonizmu eh konserva ba nia an dixípulu sira ne’ebé tuir nia. Nia hatene nia misaun mak prepara ema sira nia fuan atu simu Jezús no ninia proposta libertadora. Tanba nee, iha okaziaun loos nia hatudu Jezús ba nia dixípulu sira no konvida sira atu tuir Nia. Espresaun “ne’e mak Maromak nia bibi-oan”, refere ba “bibi-oan páskua”, símbolu libertasaun ne’ebé Maromak oferese ba nia Povu, dadur iha Ejitu (kf. Ex 12,3-14. 21-28). Espresaun ne’e define Jezús nu’udar Ida-ne’ebé Maromak haruka, atu inaugura Páskua foun no realiza libertasaun definitiva ema sira-nian. Jezús nia misaun konsiste atu halakon kadeia sira egoízmu no salan nian ne’ebé dadur ema iha moris-atan no impede sira to’o ba moris nakonu. Liutiha João nia deklarasaun, dixípulu sira rekoñese Jezús nu’udar Mesia no tuir Nia. “Tuir Jezús” mak espresaun téknika ne’ebé autór Evanjellu Dahaat aplika, ho frekuénsia, ba dixípulu sira (kf. Jo 1,43; 8,12; 10,4; 12,26; 13,36; 21,19). Signifika la’o iha Jezús nia kotuk, tuir dalan hanesan domin no saran an nian ne’ebé Nia halo, adopta objetivu hanesan Jezús nian no kolabora ho Nia iha misaun. Dixípulu sira tuir kedas, la duvida, la husu esplikasaun, la buka garantia… Sira simplesmente “tuir” Jezús. Iha momentu daruak, kuadru aprezenta mai ita diálogu ida entre Jezús no dixípulu na’in rua (vers. 38-39). Ba Jezús nia pergunta inisiál (“imi buka saida?”) sujere katak importante, ba dixípulu sira, iha konxiénsia kona-ba objetivu ne’ebé sira hakarak to’o, saida mak sira hein husi Jezús. Autór karik hakarak dehan katak, iha ema ne’ebé tuir Jezús ba motivu laloos, hodi buka iha Nia realizasaun ba objetivu pesoál dook husi oferta ne’ebé Jezús mai halo. Dixípulu sira hatán ho pergunta ida (“rabbi, ita hela iha ne’ebé?”). Iha ne’e, implísitu sira-nia vontade atu adere totalmente ba Jezús, atu aprende ho Nia, atu hela ho Nia, atu estabelese komuñaun moris nian ho Nia. Hodi bolu Nia “rabbi”, sira hatudu katak sira dispostu atu tuir Ninia hanorin sira, aprende ho Nia modu ida moris nian; referénsia ba Jezús nia “hela-fatin” indika katak sira dispostu atu hela besik Jezús, partilla ninia moris, moris iha ninia influénsia okos. Ne’ mak afirmasaun ida ne’ebé hatudu adezaun inkondisionál ba Jezús no sai nia dixípulu. Jezús konvida sira: “imi mai haree”. Jezús nia konvite signifika katak Nia aseita dixípulu sira nia intensaun no konvida sira atu tuir Nia, aprende ho Nia, partilla Ninia moris. Dixípulu sira tenke “bá” no “haree”, basá identifikasaun ho Jezús la’ós buat ruma ne’ebé ema ida bele to’o liuhusi informasaun simples de’it, maibé buat ruma ne’ebé bele to’o hodi de’it esperiénsia pesoál komuñaun no enkontru ho Nia. Dixípulu sira aseita konvite no halo esperiénsia partilla moris nian ho Jezús. Esperiénsia direta ne’e konvinse sira atu hela ho Jezús (“sira hela ho Nia loron ne’e”). Nune’e, moris mai komunidade Mesias nian, komunidade aliansa foun nian. Ne’e mak komunidade ema sira ne’ebé hasoru Jezús ne’ebé liu, buka iha Nia moris loos no liberdade loos, identifika an ho Nia, aseita atu tuir Nia iha nia dalan domin no saran an nian, dispostu ba moris foun komuñaun totál ho Nia. Iha momentu datoluk (vers. 40-41), dixípulu sira sai sasin. Ain-hakat ikus iha “dalan vokasionál” mak ida-ne’e: ema ne’ebé hasoru Jezús no esperiemnta komuñaun ho Nia, labele la husik nia an nakfilak sai sasin Ninia mensajen  no proposta libertadora. Esperiénsia ne’e marka tebes sira-nia moris nune’e labele rai de’it ba an rasik no nakfilak ba anúnsiu libertadór ba maun-alin sira. Enkontru ho Jezús, se loos duni, lori nafatin ba dinámika misionária ida.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *