shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > REFLEXÃO > Leitura no Reflexão

Leitura no Reflexão

ANO B

 

Primeira Leitura                                                                                   Jon. 3, 1-5. 10

Lia housi Livro Profeta Jonas

Na’i lia tun ba Jonas, ho lia-fuan hirak ne’e: “Ó hamriik, la’o ba cidade boot Nínive nian hodi haklaken ba nia, lia Ha’u atu dehan ba ó”. Jonas hamriik la’o ba Nínive, tuir Na’i futar lia. Iha Maromak futar oin, Nínive cidade boot ida; hodi loron tolu, atu la’o housi rohan ba rohan. Jonas tama iha cidade, la’o liu tiha loron ida, nia hahú hanourin ho lia-fuan hirak ne’e: “Loron hatnulu tan, Nínive sei rahun”. Ema sira tur iha cidade Nínive, fiar Maromak; sira fo sai jejum ida, ema hotu, housi boot to’o kiik liu, hatais hena tartarak. Maromak haré tiha sira nia hahalok, hanesan atu husik tiha sira nia hahalok aat, Nia hasai tiha castigo nebé atu haterus sira.

Maromak Futar Lia

 

Salmo Responsorial                                                                                                                                                        Sal. 24(25), 4bc-5ab. 6-7bc. 8-9

Refrão: Na’i, hatudu Ita dalan mai ha’u!!! Repete-se

Na’i, halo ha’u hatene Ita dalan,

hatudu Ita dalan mai ha’u.

Halo ha’u tuir Ita lialós;

Ita ha’u Maromak no Maksoyn. Refrão

 

Na’i, hanoin Ita laran luak

no Ita laran di’ak nebé rohan laek.

ho laran luak, Ita hanourin ha’u,

basá, Ita Boot di’ak tebes. Refrão

 

Na’i di’ak tebes, halo justiça lós,

lori fali maksalak sira ba dalan,

dada dalan ba kiik sira iha justiça laran,

hatudu dalan ba ki’ak sira. Refrão

 

Segunda Leitura                                                                                                                                                                                              1 Cor. 7, 29-31

Lia housi São Paulo nia surat ba sarani sira iha Corinto

Maun alin sira: Buat ha’u atu hateten ba imi, katak, loron badak hela. Houri loron ohin ba oin, ema sira nebé hola feto, moris hanesan la hola feto; sira nebé tanis, hanesan la tanis; sira nebé haksolok, hanesan la haksolok; sira nebé sosa, hanesan la sosa; sira nebé fila-liman ho buat mundo nian, hanesan la fila-liman. Basá, mundo ne’e liu lalais.

Maromak Futar Lia

 

Evangelho                                                                                                                                                                                                                Mc. 1, 14-20

Na’i Jesus Cristo Nia Evangelho nu’udar São Marcos haktuir

Iha tempo nebá, ema dadur tiha João, Jesus ba Galileia, hahú haklaken Maromak nia Lia-Foun Di’ak, dehan: “Tempo to’o ona rohan, Maromak nia Reino besik ona. Imi hakribit imi salan ba, hodi fiar Lia-Foun Di’ak”. Liu housi tasi ibun Galileia nian, Nia haré Simão ho nia alin André sóe namanas dai ba tasi, basá, sira hakail-na’in ikan. Jesus lia tun ba sira: “Imi tuir Ha’u mai; Ha’u sei halo imi hakail-na’in ema nian”. Sira husik kedas dai, hodi tuir Nia. Liu tan witoan ba oin, Nia haré Tiago, Zebedeu nia oan, ho nia alin João iha ro laran, hadi’a hela dai; Nia bolu kedas sira. Sira husik sira aman Zebedeu iha ro, hamutuk ho emar sira, hodi tuir Nia.

Lia Maksoyn

 

Hanoin kona ba ó rasik nia fiar : 

Semana ne’e nia Evanjéliu dehan mai ita katak Jezus nia tempu to’o ona, atu anunsia/proklama Maromak nia liafuan di’ak. Jezus bá halibur nia disípulu sira iha fat-fatin, sira nebé tulun Nia ho Ninian knaar/misaun.    Jezus fihir ema baibain, tiha na’in/peskadór mak ba Ninian primeiru disípulu sira.  Sira la’ós ema ho estudu eh ho kursu oi-oin, maibé sira ema di’ak, ema knaar na’in todan deit. Jezus dehan ba sira atu tuir Nia no Nia sei halo sira sai tiha na’in di’ak ba ema. Nia sei hanorin sira no sei hatudu dalan ba sira. Sira sei sai Ninian disípulu no ema sei tuir sira. Sira simu Jezus nian konvite no sira tuir kedas Nia.    Evanjéliu ne’e afeta ó oin sá? Jezus foti ó ba Nia disípulu no ó hatán tiha ona Ni-nian pedidu ba sai Ni-nian disípilu hodi Tuir Nia. Hosi sá dalan mak ó tuir Jezus? Ó hanoin ba ó nia-an rasik? Ó hanoin ba ó-an rasik hanesan tiha na’in ba ema?  Oinsá mak ó sei tiha Maromak nia emar?  

 

EVANGELHO – Mc 1,14-20

Parte dahuuk Evanjellu nu’udar Marcos haktuir (kf. Mc 1,14-8,30) nia objetivu fundamentál mak deskoberta Jezús nian nu’udar Mesias ne’ebé haklaken Maromak nia Reinu. Ho ninia katekeze, Marcos konvida lee-na’in sira Evanjellu nian atu akompaña Jezús nia revelasaun, atu rona Ninia liafuan no anúnsiu sira, atu sai dixípulu sira ne’ebé adere ba ninia proposta salvasaun nian. Deskoberta Mesias nian ne’ebé katekista Marcos propoin remata iha Mc 8,29-30, ho konfisaun mesiánika Pedro nian, iha Cesareia Filipe nian: “Ó mak Mesias”. Testu ne’ebé ohin propoin mai ita mak inísiu dalan atu hasoru Mesias no ninia anúnsiu salvasaun nian. Iha testu ne’e, Marcos aprezenta ba ninia lee-na’in sira ain-hakat dahuluk sira Mesias libertadór nian. Fatin jeográfiku testu nian mak Galileia – rejiaun ida ne’ebé iha kontaktu nafatin ho jentiu sira no, tanba ne’e, autoridade relijioza sira Jerusalém nian konsidera nu’udar rai ida ihane’ebé “labele mai buat di’ak ida”. 

 

MENSAJEN

Ita-nia testu fahe ba parte rua. Iha parte dahuluk, Marcos aprezenta rezumu ida pregasaun inisiál Jezús nian (kf. Mc 1,14-15); iha parte daruak, ita-nia evanjelista aprezenta ain-hakat dahuluk komunidade dixípulu sira-nian – komunidade Reinu nian (kf. Mc 1,16-20).

Iha rezumu badak Jezús nia pregasaun insiál nian, Marcos tau iha Jezús nia ibun liafuan sira tuirmai: “Tempu to’o ona, Maromak nia Reinu besik ona. Hakribi imi nia salan hodi fiar Evanjellu” (Mc 1, 15). Espresaun “tempu to’o ona”, ne’ebé Marcos uza iha gregu ni’udar “kairós” refere ba tempu ida diferente husi tempu materiál – “chronos”, iha gregu – tempu ne’ebé sukat ho relójiu. Ita bele tradús nu’udar “tuir projetu salvasaun ne’ebé Maromak iha ba mundu, to’o ona momentu ne’ebé Maromak determina atu kumpre ninia promesa sira”. Ne’e mak tempu “Maromak nia Reinu” nian. Israel nia katekeze refere nafatin ba Jahwéh nu’udar liurai ida ne’ebé, tuur iha nia tronu, ukun nia Povu. Bainhira Israel hahú iha liurai, ba Israel nia mak ema sira ne’ebé Jahwéh hii no tau mina atu ukun Povu, hodi Maromak nia naran, liurai loloos nian. Ezemplu típiku liurai/atan ida, ne’ebé ukun Israel hodi Jahwéh nia naran, submete an tomak ba Maromak nia vontade  mak David. Saudade ba liurai ideál ida-ne’e no tempu ideál dame no ksolok nian iha-ne’ebé Jahwéh ukun (lihusi David), marka istória futura Israel nian. Iha tempu krize no frustrasaun nasionál nian, bainhira liurai aat sira lori nasaun ba dalan sira mate no desgrasa nian, Povu mehi ho David ne’ebé fila hikas ho ninia glória. Profeta sira, husi nia parte, aumenta Povu nia esperansa, hodi haklaken tempu futuru iha-ne’ebé, Jahwéh sei ukun hikas Israel no lori fali situasaun ideál tempu David nian. Misaun ida-ne’e, iha perspetiva profétika, sei entrega ba ida-ne’ebé Maromak “kose mina” (Mesias iha ebraiku, Kristu iha gregu). Nia sei lori tempu ida dame nian, justisa nian, moris di’ak nian, ksolok rohan-laek nian – katak tempu “Maromak nia ukun nian”. “Maromak nia Reinu” mak liafuan ne’ebé rezume Israel nia esperansa iha mundu foun, dame no moris naresin nian, Maromak prepara ba nia Povu. Esperansa ne’e moris iha Israel nia fuan iha tempu Jezús mosu ne’ebé hateten: “Tempu to’o ona, Maromak nia Reinu besik ona”. Jezús nia espresaun balun iha Sinótiku sira, hatudu katak Nia iha konxiénsia kona-ba ninia ligasaun ho Reinu no Reinu atu to’o depende ba ninia asaun. Jezús hahú ho konstrusaun “Reinu” ne’e nian hodi husu konversaun (“metanoia”) no akollimentu Liafoun Di’ak nian (“evanjellu”) ba nia maluk sira “Konverte an” signifika nakfilak mentalidade no hahalok sira, asume atitude baze foun, reformula valór sira ne’ebé orienta moris rasik. Signifika tetu moris hodi tau Maromak iha sentru no okupa fatin dahuluk. Iha Jezús nia persptiva, sei laiha mundu foun domin no dame nian se ema la hakribi egoízmu, foti-an, autosufisiénsia hodi hakat ba rona fali Maromak no ninia proposta sira. “Fiar” la’ós de’it aseita lialoos intelektuál sira lubuk-ida; fiar mak, liuliu, adere ba Jezús, rona ninia proposta, simu iha fuan, halo nia sai matadalan moris rasik nian. “Fiar” katak  rona “Liafoun Di’ak” salvasaun no libertasaun nian (Evanjellu) ne’ebé Jezús propoin no halo nia sai sentru moris tomak nian. “Konversaun” no “adezaun ba Jezús nia projetu” mak oin rua doit ida nian: konstrusaun ema foun nian, ho mentalidade foun, ho valór foun, ho postura vitál foun. Jezús nia liafuan hotu mak ne’e: atu moris mai ema foun ida ho kbiit atu hadomi maluk sira (Mt 22,39), nia funubalu mós (Lc 10,29-37); atu moris mai ema foun ida, ne’ebé la moris ba egoízmu, ba rikusoin, ba soin materiál sira, maibé ba partilla (Mc 6,32-44); atu moris mai ema foun ida, ne’ebé la moris atu hetan podér no domíniu, maibé atu serví no saran an (Mc 9,35). Nune’e de’it mak iha hetan mundu foun – “Maromak nia Reinu”. Depoizde hateten sá loos Jezús nia proposta inisiál, Marcos aprezenta mai ita dixípulu dahuluk sira. Pedro no André, Tiago no João mak – iha Marcos nia versaun – ema dahuluk sira atu hatán ho pozitivu ba dezafiu Jezús aprezenta. Ida-ne’e signifika katak sira dispostu atu “konverte an” no “fiar Liafoun Di’ak”. Iha Marcos nia katekeze kona-ba vokasaun, nia sujere katak:

  1. Bolun atu tama iha komunidade Reinu nian mak nafatin Jezús nia inisiativa ida dirije ba ema konkretu sira, “normál” sira.
  2. Bolun ne’e ejzijente, radikál (Jezús la “prepara” molok bolu, la esplika buat ida, la fó garantia ida no hateke fila atu haree se ema sira ne’ebé nia bolu hatán eh lae ba ninia dezafiu).
  3. Bolun ne’e la’ós atu tuir lisaun husi mestre narnaran ida, atu aprende no repete dotrina ida; maibé bolun ida atu adere ba Jezús, atu halo ho Nia esperiénsia ida moris nian, atu aprende ho Nia sai ema foun ne’ebé moris iha domin ba Maromak no ba maluk sira.
  4. Bolun ne’e ezije resposta kedas, totál no lahó kondisaun, husu atu tau uluk dixipuladu molok buat seluk no integra an iha komunidade Reinu nian.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *