shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > REFLEXÃO > LEITURA NO REFLEXÃO

LEITURA NO REFLEXÃO

ANO B

 

Primeira Leitura                                                                              Deut. 18, 15-20

Lia housi Livro Deuteronómio

Iha loron hirak nebá, Moisés ko’alia ba povo ho lia-fuan hirak ne’e: “Na’i ó nia Maromak, housi ó nia emar sira, housi ó nia maun-alin sira leet, sei halo mosu ba ó, Profeta ida hanesan ha’u, nebé ó sei sée tilun. Buat ne’e duni mak ó husu ba Na’i, ó nia Maromak, iha foho Horéb, wainhira povo halibur-an: Ha’u la kohi rona tan Na’i, Ha’u Maromak lian, la kohi haré tan áhi boot ne’e, keta halo ha’u mate. Tan ne’e, Na’i dehan mai ha’u: ‘Sira dehan lós. Housi sira maun-alin sira leet, Ha’u sei halo mosu Profeta ida hanesan ó. Ha’u sei tau Ha’u nia lia-fuan iha nia ibun, nia sei dehan ba sira, buat hotu nebé Ha’u haruka. Ema ruma la rona Ha’u nia lia-fuan, nebé Profeta sei dehan hodi Ha’u nia naran, Ha’u rasik sei litik nia. Maibé, profeta ruma barani hodi Ha’u nia naran, dehan karik buat nebé Ha’u la haruka, eh nia ko’alia karik hodi maromak seluk sira nia naran, profeta ne’e sei mate”.

Maromak Futar Lia

 

Salmo Responsorial                                                                                                                                                                        Sal. 94(95), 1-2. 6-7. 8-9

Refrão :  Ohin imi rona karik Na’i nian lian,

                  keta taka imi laran!!! Repete-se

 

Mai, ita haksolok,

ita hahí fatuk inan, ita Maksoyn.

Ita ba Nia futar oin fo agradece;

ita hahí Na’i ho knananuk. Refrão

 

Mai, ita tuku-tur ba rai

hodi hana’i Na’i be halo ita moris.

Na’i, ita Maromak;

Ita nia povo, nia bibi sira hosi Nia bibi-luhan. Refrão

 

Imi rona Nia lian,

keta taka imi fuan.

hanesan uluk imi halo iha rai-fuik maran. Refrão

 

Segunda Leitura                                                                                                                                                                                               1 Cor. 7, 32-35

Lia housi S. Paulo nia surat ba sarani sira iha Corinto

Maun-alin sira: Ha’u la kohi imi laran susar. Mane nebé la káben, hanoin mak buat hirak nebé Na’i nia soin, hodi buka fo ksolok Nia. Maibé, mane nebé káben, hanoin mak buat hirak mundo nian, hodi buka fo ksolok ba nia káben; nune’e, nia fahe nia an. Feto nebé la káben, nu’udar fetorán, hanoin liu Na’i nia soin, atu sai santa kona ba isin no klamar. Maibé, feto kabe-na’in hanoin liu mak mundo nia soin, hodi buka fo ksolok ba nia la’en. Ha’u dehan buat ne’e ba imi nia di’ak, laós atu dada imi ba rai naruk. Ha’u hakarak buat nebé di’ak, nebé halo imi hamutuk ho Na’i, hodi la hanoin tan buat seluk.

Maromak Futar Lia

 

Evangelho                                                                                                                                                                                                               Mc. 1, 21-28

Na’i Jesus Cristo Nia Evangelho nu’udar São Marcos haktuir

Iha tempo nebá, Jesus hela iha cidade Cafarnaum. Iha loron sábado ida, Nia tama iha Sinagoga, hahú hanourin. Ema hotu hakfodak ho nia doutrina, basá, Nia hanourin hanesan ema nebé iha autoridade, laós hanesan ema escriba sira. La kleur, mosu iha Sinagoga mane ida, diabo iha laran, nebé dehan ho lian maka’as: “Ó hakarak sá ida ho ami, Jesus Nazaré? Ó mai atu halakon ami? Ha’u hatene Ó sée: Maromak Santo!” Jesus lia tun ba nia ho lian si’ak: “Nonok tiha, sai housi ema ne’e”. Diabo doko maka’as tiha ema ne’e, hakilar maka’as, hodi sai tiha housi ema ne’e. Ema hotu hakfodak teb-tebes, husu ba malu: “Ne’e, sá ida mak ne’e? Doutrina foun ida ho autoridade! Nia haruka mos diabo sira, sira halo tuir de’it Ninia haruka!” Jesus nia naran boot lalais kedas iha fatin hotu, iha Galileia tomak.

Lia Maksoyn

 

Hanoin kona ba ó rasik nia fiar: 

Semana ne’e nia Evanjéliu dehan katak Jezus ho kbiit hanorin ita no Nia halo impresaun di’ak ba sira nebé rona Nia. Jezus hanorin housi ezemplu, fó kbiit no Nia la halo julgamentu hanesan ema eskriba sira nebé hanorin tiha buat ida no halo fali buat seluk.  Dala barak ideia kultura nian nebé ita iha hosi tradisaun antigu eh uluk liu nian bele afeta buat nebé ita hanoin. Hanesan ema sarani ita tenke aprende tuir Jezus nia hanoin. Jezus hanorin ita domin, fó perdaun, hanoin ema no haree no lolo liman ba ema seluk sira. Jezus bolu ita atu bá tuir Nia, atu ita muda ita nia hahalok sira no moris iha naroman.          Dala balu ita sente difísil atu tuir beibeik Jezus. Ita nia klamar aat nian kontrola tiha ita no ita nia laran nakonu ho hirus, laran moras/inveja, ódiu, hanoin de’it ba-an rasik, karak, hst. Klamar fo’er ne’e hatau ita ba halo buat di’ak sira; hatau ita iha pasadu no la husik ita la’o ba oin. Klamar aat sira ne’e kesi ita metin iha mundu nia hahalok sira no sei la husik bá besik ba Maromak nia reinu. Maromak iha planu mesa di’ak de’it mai ita maibé ita nia klamar fo’er mak la husik ita atu halo hahalok eh planu sira nebé Maromak iha.  Bainhira ita la’o ba hasoru Klamar di’ak sira, Espíritu Santu, dala barak ita funu hasoru, ita hatún sira, ita kontraria sira, ita tenta mos halo ema seluk funu hasoru sira, tanbá ita sente di’ak eh konfortável ho ita nia klamar fo’er. Susar eh difísil ba ita muda-an, hamoos ita rasik nia klamar fo’er. Ita halo pergunta hanesan mos mane ida nebé iha ohin nia Evanjéliu husu, “Ó hakarak saida hosi ha’u, ó hakarak atu destroi ha’u?” Dala barak terus teb-tebes atu hadook ita-an hosi ita nia klamar fo’er, haluha buat nebé iha pasadu haterus ita, atu muda ita-an no fó perdaun. Bainhira ita fiar iha Maromak no tuir Nia, fásil liu ba hadook-an hosi klamar fo’er, molok hahalok aat ne’e hela metin iha ita laran no destroi ita. Tanbá klamar fo’er nebé destroi eh halo aat ita, hatau hela ita atu sai ema nebé Maromak hakarak atu ita sai.  

 

EVANJELLU – Mc 1, 21-28

Parte dahuluk Evanjellu nu’udar Marcos haktuir (kf. Mc 1,14-8,30) nia objetivu fundamentál mak deskoberta Jezús nian nu’udar Mesias ne’ebé haklaken Maromak nia Reinu. Ho ninia katekeze, Marcos konvida lee-na’in sira Evanjellu nian atu akompaña Jezús nia revelasaun, atu rona Ninia liafuan no anúnsiu sira, atu sai dixípulu sira ne’ebé adere ba ninia proposta salvasaun nian. Deskoberta Mesias nian ne’ebé katekista Marcos propoin remata iha Mc 8,29-30, ho konfisaun mesiánika Pedro nian, iha Cesareia Filipe nian: “Ó mak Mesias”. Testu ne’ebé ohin propoin mai ita mosu, iha dalan nia hahú, dalan enkontru nian ho Mesias no ho NInia anúnsiu salvasaun nian. Ho dixípulu dahuluk sira hale’u Nia, Jezús hahú revela An nu’udar Mesias-libertadór, ne’ebé hela iha ema nia leet atu aprezenta ba sira proposta ida salvasaun nian. Ita iha Cafarnaum (iha ebraiku Kfar Nahum, “aldeia Naum nian”), sidade ida iha Lago Kineret (Tasi Galileia) nia noroeste. Tuir Evanjellu sinóptiku sira, iha-ne’ebá mak Jezús sei hela durante ninia ministériu iha Galileia. Dixípulu ruma –  Simão no nia alin André, Tiago, Zebedeu nia oan, no nia alin João – moris iha Cafarnaum.

 

MENSAJEN

Loron ne’e loron sábadu ida. Komunidade halibur iha sinagoga Cafarnaum nian ba liturjia sinagogál. Jezús, ne’ebé foin to’o iha sidade, tama iha sinagoga – hanesan judeu di’ak hotu – atu partisipa iha liturjia sabátika. Selebrasaun komunitária hahú, normalmente, ho “profisaun fé nian” (kf. Dt 6,4-9), tuir ho orasaun sira, knananuk no leitura rua (ida husi Torah no ida fali husi Profeta sira); hafoin, mai komentáriu ba leitura sira no bensan sira. Karik Jezús simu konvite, iha loron ne’e, atu komenta leitura sira. Nia halo ho forma orijinál, diferente husi komentáriu sira ne’ebé ema toman ona rona husi “eskriba sira” (estuda-na’in sira Eskritura nian). Ema sira hakfodak ho Jezús nia liafuan sira, “basá Nia hanorin ho autoridade no la’ós hanesan eskriba sira” (vers. 22). Referénsia ba autoridade ne’ebé Jezús nia liafuan iha, hakarak dehan katak Nia mai husi Maromak no lori proposta ida ho marka Maromak nian.

“Autoridade” ne’ebé hatudu iha Jezús nia liafuan sira manifesta mós iha asaun konkreta sira. Hotu tiha Jezús nia liafuan sira ne’ebé hatudu Maromak nia prezensa, mosu “mane ida ho espíritu foer”. Judeu sira konvensidu katak moras hotu mai husi  “espíritu aat” ne’ebé tama iha ema no halo dadur sira. Ema sira ne’ebé moras kona sira la kumpre Lei (norma loos sira kona-ba konvivénsia sosiál no relijioza) no hela iha situasaun “impureza” nian – katak, dook husi Maromak no husi komunidade. Iha perspetiva ema sira Jezús nia tempu nian, “espíritu aat” sira ne’ebé hadook ema husi Maromak iha podér absolutu ida, ne’ebé ema sira labele, ho sira nia kbiit-laek, manán nia. Sira fiar katak Maromak de’it, ho nia kbiit no autoridade absolutu, bele manán “espíritu aat sira” no fó hikas moris no liberdade ba ema. Marcos hatudu oinsá “espíritu aat” ne’ebé domina “ema” ida prezente iha sinagoga interpela Jezús ho forsa. Proposta libertadora ne’ebé Jezús mai aprezenta, iha Maromak nia naran, halo atu “espíritu aat sira” responsavel ba kadeia sira ne’ebé hanehan ema, sai la hakmatek, basá sira sente katak sira-nia podér hasoru umanidade to’o ona rohan. Jezús nia asaun atu kura ema “ho espíritu foer” sai prova katak Jezús lori proposta ida libertasaun nian ne’ebé mai husi Maromak; liuhusi Jezús nia asaun, Maromak bá hasoru ema atu salva nia husi buat hotu ne’ebé impede atu hetan moris naresin. Ba Marcos, epizódiu dahuluk ne’e hanesan aprezentasaun programa asaun nian: Jezús bá hasoru ema sira atu liberta sira husi buat hotu ne’ebé halo sira sai atan no na’ok moris husi sira. Libertasaun ne’ebé Maromak oferese ba umanidade akontese daudaun. “Maromak nia Reinu” harii ona iha mundu. Jezús, hodi kumpre Maromak nia projetu libertadór, liuhusi nia Liafuan no asaun, hafoun no nakfilak iha ema livre, sira hotu ne’ebé moris dadur iha egoízmu, salan no mate nia laran.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *