shadow
Diocese de Dili > NOTÍCIAS > HOMILIA DO BISPO > SASUKAT DOMIN NINIAN MAK HADOMI LA HO SUKAT

SASUKAT DOMIN NINIAN MAK HADOMI LA HO SUKAT

Hakarak hahu ha’u nia reflexão ne’e ho duni Leitura ne’ebe ohin ita rona liu-liu iha Primeiro Leitura se ita rona didiak dada ituan ita hotu nia atenção ba evento ida ne’e. Ohin iha Primeira Leitura dehan: “Ha’u sei tun ba no Ha’u sei ko’alia ho ó. Iha neba Ha’u sei hasai Espírito ne’ebe horik iha ó hodi halo Nia horik mos iha sira, nune’e sira mos bele hamutuk ho ó tau matan ba povo no ó sei la mesak tan iha todan ida ne’e”.

Maske Israelita sira halo tiha ona juramento ida/Aliança ida ho Na’i Maromak, povo ida ne’e sidauk iha confiança total iha Na’i Maromak nia liaman. Então sira continua halerik ba Maromak tanba susar oi-oin ne’ebe sira simu. Exemplo ida mak foin ita rona oinsa Moises nia rasik hasae lia tanba kna’ar ne’ebe nia simu housi Na’i Maromak todan tebes ba nia. Ohin ita rona nia halerik  mos dehan; Tansa ita halo terus ita atan; povo ne’e ha’u mak kous; ha’u mesak labele halo buat ida; naha ida ne’e todan tebes mai ha’u. Moises sente naha ida ne’ebe nia lori ne’e todan tebes duni. Tan ne’e ho haraikan nia hasae ho laran metin lian ida ne’e ba Na’i Maromak hodi husu tan servisu nain basá to’os boot maibe ema atu halo servisu ituan de’it.

Ita hare mos história tempo uluk nian nune’e mos tempo ita nian manifesta atitude ruma ne’ebe hanesan sentimento ruma Moises nian. Primeiro; dala barak lori ema atu hadookan housi Na’i Maromak e dala barak mos susar atu compreende tanba sa ema hakarak ses housi Maromak nia Futar oin; tanba ema preucupa liu-liu ba nia an duque Maromak nia Vontada, Maromak nia Plano. Ema ida-idak hare liu ba nia hakarak as liu fali Na’i Maromak nian.

Maibe ohin ita lubuk oan ida ne’e halibur hamutuk iha ne’e ita haksolok agradece ba Maromak tanba foinsa’e oan ida pronto hatan ba Maromak. Tanba foinsa’e oan ne’e nia generosidade ne’e mak ohin lori ita mai hamutuk. Milagre boot ohin ninian ne’e sai realidade ida tanba nia disposição ‘SIM’ ba Na’i Maromak.

Maske nune’e ita hotu hatene didiak housi história Salvação nian katak Maromak hadomi tebes ninia povo nunca bele fila kotuk. Housi povo ida ne’e mak Nia fihir, Nia hili no Nia haraik kbiit Espírito atu nia halao Maromak nia servisu. Hanesan foin ita rona oinsa Na’i Maromak hatan ba Moises nia halerik; Maromak dehan; Ha’u sei hasai Espírito ne’ebe horik iha ó hodi halo nia horik mos iha sira. Nune’e sira mos hamutuk ho ó tau matan ba Maromak nia povo. Ne’e la hanoin katak ó atu halo mesak, maibe fahe mos Espírito ne’ebe ó simu ne’e  atu nune’e hamutuk ho ema seluk imi bele halo diak liu tan. Ne’e haforça liu tan buat ne’ebe hakerek iha Carta ba Hebreu sira ne’ebe dehan: Amolulik boot ida-idak mai housi ema sira le’et no ema foti nia atu hamrik iha ema sira nia fatin iha Maromak. Hamrik iha Maromak nia futar oin atu hasae buat karan no Sacrifício ba sala sira. Nia hakarak hatudu mai ita hotu katak, Amolulik ida mai housi comunidade sira nia le’et.

Jovem ida ne’ebe iha daudaun ita hotu nia oin hanesan ha’u dehan; tan nia laran luak ba Maromak, generosidade ba Maromak, ba Uma Kreda mak ohin convida ita hotu mai iha ne’e. Ita hatene Diácono ninia força no ninia defeito balun. Maibe jovem ida ne’e maske ho buat hirak ne’e hotu la sai hanesan obstáculo ida ba nia atu dehan Não, maibe nia lao nafatin husik ona família atu lao hodi hatan ba bolu ida ne’e hodi husik hela rai doben Oe-Cusse atu ba descobre Maromak nia hakarak. Tan ne’e mak ohin ita hotu halibur hamutuk iha ne’e atu acompanha ninia momento especial ida ne’e tanba nia descobre Maromak nia Vontade. Maromak fihir nia housi sarani sira nia Le’et atu haruka nia ba moris iha sarani sira nia le’et mos.

Ohin ita halibur hamutuk atu agradece no harohan atu ho Espírito Maromak nian halo Santo ita nia maun-alin ida ne’e. ida ne’e mak halo momento ida ne’e sai importante no único tebes, liu-liu ora-oras tan ho oração consagratório nian ne’ebe atu hametin liu tan Maromak nia liafuan ne’ebe ora-oras tan ita sei rona ne’ebe dehan; Na’i haraik mos mai ami kbiit laek colaborador ida ne’e basá ami kuran tebes nia atu halo nia halao kna’ar sacerdócio Apostólico nian, halo foun fali iha nia laran Espírito moris Santo. Iha consagração Amolulik configura ba Cristo hanesan Ulun no bibi atan Kreda nian. Nia mos hariku ho kbiit Espiritual nian iha ne’ebe nia hola parte iha autoridade Jesus Cristo nian atu guia Kreda ho tulun Espírito Santo ninian.

Então força Espírito ida ne’e mak bele transforma ida ne’ebe Na’i Maromak fihir ona ne’e atu sai duni sasin lolos, sasin domin ne’ebe manas, caridade ne’ebe moris, caridade ne’ebe visível, caridade ne’ebe contagiosa Cristo moris hias ninian iha nia moris lor-loron. Ida ne’e mak oração Consagratório hakarak dehan katak Espírito ida transformadora atu hafoun iha ida ne’ebe Na’i Maromak bolu hafoun ninia laran, iha nia laran Espírito moris santo ninian.

Espírito ida ne’e duni mak guia Rev. Eugénio iha ninia dalan vocação nian no liu housi tulun ema nian, liu housi acontecimento oi-oin, ikus mai nia descobre katak Maromak hadomi tebes nia hanesan iha ninia moto; domin horik iha Nia de’it mak bele hetan moris ne’ebe iha duni ksolok. Horik iha Cristo katak renuncia buat ksolok hotu ne’ebe isin ninian. Jesus bolu ninia Escolante sira atu buka duni ksolok ita hanaran verdadeira alegria, laos lakon tempo ho ksolok ne’ebe mai no ba, maibe nia bele descobre katak iha mos ksolok falço lubuk ida ne’ebe Nia dehan; Lae, maibe nia buka duni ida ne’ebe bele hetan iha Maromak.

Tan ne’e Jesus la apresenta ninia domin hanesan modelo ida de’it, nune’e atu ita bele imita, ba nati tuir, maibe Jesus nia domin ba ita moris atu Escolante/Discípulo ida continua laos imita de’it maibe continua. Ita hotu iha batismo ita mate ona ba Nia, sai Nia Escolante ida. No ba ne’e de’it mak Nia moris iha ita.

Tan ne’e oinsa mak buat hirak ne’e bele sai concreto iha ita nia moris no oinsa mak buat hotu ne’ebe ita rona serve ba ita nia maun-alin Rev. Eugénio ne’ebe ora-oras tan sei simu kna’ar Amolulik nian ida ne’e. Buat hirak ne’e sei la sai realidade ida iha ita nia moris se ita la hakasan atu lori iha ita nia kabás ita nia Cruz lor-loron nian ho domin, ho haraikan, ho laran midar.

Ita nia Santo Padre dehan: Cruz mak sasukat domin nian iha momento hotu-hotu. Laos de’it iha momento ksolok nian, maibe iha momento hotu-hotu. Los duni katak ita hadomi sem Cruz, maibe wainhira iha Cruz ha’u nia maneira oinsa ha’u lori Cruz mak sasukat domin nian. Ida ne’e mak ita bele dehan marca ida ne’ebe único iha ita nia moris ba ita sira e’ebe Escolante Cristo ninian. Oinsa mak ita nia Cruz ne’e sai diferente iha ita nia moris. Tan ne’e mak Santo Agustinho iha nia dalan rasik nia hare ida ne’e ho matan seluk nia dehan: “Sasukat domin ninian mak hadomi la ho sukat”. Ne’e katak se ó tuir duni Cristo hakrak lori duni Nia Cruz tem que fó ó nia an total sem reserva. Ne’e ha’u fó hotu laos katak iha tempo ne’ebe diak ita hadomi malu, maibe wainhira susar mai imi desarasca imi nian ba. Tan ne’e precisa hadomi ida ne’ebe saran an tomak laos ona tuir ha’u nia hakarak.

Santo Padre iha loron hirak ne’e nia halo comentário ida liu-liu kona ba Evangelho ohin ne’e nian nia dehan: hadomi ha’u nia inimigo sira. hadomi sira no halo sira sai ha’u nia belun. Maibe laos sai ha’u belun de’it, maibe oinsa ha’u bele hadomi ema ne’ebe ha’u la gosta ikus mai ho domin ida bele transforma sira ba ha’u nia maun ho alin. Ne’e katak domin ne’e laiha duni sukat. Wainhira ita hanoin duni katak housi Cristo ninia Cruz mak domina ita nia moris, ita tem que mate ba ita nia an atu Nia mak moris duni ba ha’u. Ha’u fiar katak ida ne’e mak sai experieência ida ne’ebe convênce Rev. Eugénio hanesan nia habadak iha nia motto.

Exemplo ida seluk ita hare iha Carta daruak São Paulo nian oinsa São Paulo contretiza iha nia moris buat ida ne’ebe ita hotu liu-liu Rev. Eugénio atu tau nafatin iha nia neon figura São Paulo ninian. Nia dehan katak chave ba autenticidade mensagem Paulo ninian mak nia saran an, ninia disponibilidade fo nia an tomak la sura kole, la baruk atu haklaken Maromak nia liafuan. Hanesan ohin ita rona katak maske nia iha cadeia, maibe nia continua haklaken Maromak nia fuan. nia iha gelo pastoral ida ne’ebe extraordinário. Hein katak ida ne’e mos bele inspira ita nia Amolulik foun.

Dalan atu domin ne’e bele sai los nia descobre tiha ona, maibe dalan ida ne’e atu bele sai duni verdadeira alegria ba ita nia Amolulik foun ne’e, hau hanoin atu lori ita boot sira ba cerimónia ne’ebe tuir mai ne’e iha buat rua ne’ebe ba ami Amolulik sira dala barak tem que sai nafatin referência: 1) Sinal dahuluk ne’ebe distingue discípulo ida mak; humildade. Ne’e katak ida ne’ebe hili fatin ikus pronto atu servi, mate ba nia an bele servi ida ne’ebe kiik no kiak ho mansidão, paciênçia no tolerância.

Gesto visível ida ne’e Amolulik sei toba iha ita hotu nia oin. Toba iha rai hatudu ita nia moris haraik an nian mate ba an, mate ba mundo hodi moris iha obidiência no moris de’it ba Maromak. Toba ne’e ita koko nafatin aprende toba nafatin no latan nafatin iha rai atu bele koko, hau hanoin laos de’it loron Ordenação nian mak atu toba, maibe ita Amolulik sira, sarani sira nudar kaben nain ita mos aprende atu halo gesto ida ne’e ba malu, precisa nafatin haraik an ba malu, aprende atu abandona ita nia an iha Maromak nia liman, laos de’it haraik an, maibe saran ba Maromak ita nia plano, ita nia perocupação hotu atu ho Maromak ita fiar katak buat hotu sempre iha dalan (Virtude de humildade).

2) Simu buat karan povo santo hasae atu ó apresenta ba Maromak, hanoin didiak kona ba buat ne’ebe ó halo, ba nati tuir buat ne’ebe ó sei hala’o, ó halo ó nia moris sai tuir mistério Na’i nia cruz nian. Buat ne’ebe ó sei celebra lori nafatin povo ne’ebe Na’i Maromak saran ona ba ó liman hodi oferece sacrifício ida ne’e ho fuan no laran

Halo cada Eucaristia ne’ebe ó celebra sai nafatin hanesan premeira no ultima iha ó nia vida mak bele sa nafatin fonte we matan ba ó nia vida sacerdócio.   

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *